Wetenschap en rekenschap - pagina 117
Een eeuw wetenschapsbeoefening en wetenschapsbeschouwing aan de Vrije Universiteit 1880-1980
DE J U R I D I S C H E FACULTEIT (1880 1980)
hun studieresultaten meedeelden, wijzigt zich Anema's stijl is zonder onecht te
worden in zijn aanvangstijd gezwollen Hij verviel ook, mdien werkelijk ontroerd,
tot een buitenstaanders bevreemdende zalvende toon, die enkel zij, die hem goed
kenden, voor hef namen Diepenhorst, in het begin iets minder retorisch en nooit
zijn aanvankelijke neiging om letteren te studeren verloochenend, legde voortdu-
rend een tikje zware accenten Hij sprak van een brede trits maar uitte zijn
innerlijke gevoelens over het algemeen soberder Getweeen, Anema bewuster dan
zijn naar de leeftijd jongere ambtgenoot, poogden zij hun leerlingen, met behoud
van principiële fundering voor de praktijk van het rechtsleven, datgene wat nodig
was mee te geven Zij hebben, elkaar onder het bewaren van een bepaalde afstand
waarderend en het vermijdend tegen Fabius positie te kiezen, de opleiding om-
gebogen en de faculteit zeker aanzien verleend
Anema, een Fries, die zijn oorsprong zonder deze naar voren te schuiven nimmer
ontrouw werd, was in het begin van zijn studietijd — hij had zich aan beide
Amsterdamse universiteiten laten inschrijven voor letteren — als uitvloeisel van de
veelheid der hem overweldigende indrukken, vanwege een geen maat houdende
zucht zich in de grote wetenschappelijke kwesties te verdiepen en tengevolge van
grote twijfel ernstig overspannen geraakt Tijdens zijn periode van herstel stu-
deerde hij, innerlijk tot rust gekomen, te Leiden rechten, wat met snelheid doch
grondig geschiedde Later zou hij herhaaldelijk aan Kuyper zijn erkentelijkheid
betuigen voor de dankzij diens arbeid voor zijn besef verkregen harmonie tussen
geloof en wetenschap Het lijkt er op dat Anema de eens zich openbarende
psychische labiliteit als zo pijnlijk in zijn van nature heftige, artistiek sensibele
persoonlijkheid heeft ervaren dat hij schokken voortaan tot iedere prijs wenste te
vermijden Enige intellectuele gemakzucht en zelfs een vrij sterke terughouding
zich geheel in te zetten kunnen daardoor zijn bewerkt
De wetenschappelijke loopbaan lag voor de hand, te meer omdat andere werk-
zaamheid niet geheel bevredigde Buijs en Oppenheim hadden in de sleutelstad
zijn scherp vernuft onderkend, ook door Van der Vlugt was hij gewaardeerd, de
zwier van Drucker, ruimer, het Leidse geestesleven zouden ook minder ontvan-
kelijke naturen dan die van Anema hebben geïmponeerd Toch is er ook bij hem
geen aarzeling geweest, al heeft het hem maatschappelijk in het begin met mee-
gezeten, om binnen de orthodox-protestantse levensovertuiging, welke hem vanuit
een gehavend familie-milieu vertrouwd was en waarin hij zich met behoud van
zelfstandigheid thuis voelde, zijn loopbaan te zoeken Injeugdgeschnften heeft hij
geprobeerd rechtswetenschappen en sociologie in een breder kader te zetten en de
band met de calvinistische overtuiging te leggen Of hij daarin slaagde is een
tweede Calvinisme en rechtswetenschap (1897) is wat sterk „his master's voice" —
Kuyper — en de Grondslagen der rechtssociologie (1900) lijkt met de fundamen-
tele onderscheidingen van „overheid en volk" en „dat volk als staat of gemeen-
schap", zowel als „dat volk als maatschappij" toch een wat zonderling geschrift
Hier staat tegenover dat interessant zijn de vaak harde oordelen — artikel 55 der
grondwet van 1887 is onzinnig, de grondwet zelf is juridisch slecht, de gangbare
113
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 januari 1980
Publicaties VU-geschiedenis | 602 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 januari 1980
Publicaties VU-geschiedenis | 602 Pagina's