100 jaar studentenleven aan de VU - pagina 83

De lotgevallen van het laboratorium aan de De schap en kan direct na de oorlog als rector mag werkkamers te behouden Dat is geen geringe

Lairessestraat nificus geïnstalleerd worden opgave, daar zich achter de deuren met op-

schriften als Philips en BPM slechts wat reageer

Tussen de muren van het gebouw waarin Nadat de V U op 12 april 1943 de poorten buisjes bevinden Ook wanneer een brand is ont

het chemisch- en fysisch laboratorium van de sluit uit protest tegen de Duitse verordening dat staan m een van de collegezalen brengt de staf

V U IS gevestigd heeft zich m de oorlogsjaren met tekenaars (van de loyaliteitsverklaring) zich van het lab bange uren door Met behulp van de

heel wat afgespeeld Als in 1941 het persoons- voor de arbeidsmzet moeten melden, zet de (overwegend valse) verklaringen van een werk-

bewijs wordt ingevoerd wordt er in het che- universiteit haar werk clandestien voort Onder ster, een brandweerman en drie professoren kan

misch lab al snel geëxperimenteerd met het ver- het mom van analistencursus worden m het lab men de Duitsers er uiteindelijk van overtuigen

anderen van foto's en het verwijderen van de praktica gegeven Men moet ook een manier dat er geen sprake is van een vloeistofbrand en

grote " J " , die Joodse burgers in hun bewijs ge- vinden om de bezetter niet de gelegenheid te de brand dus met opzettelijk is aangestoken

stempeld krijgen De "persoonsbewijzencentra geven de inventaris in beslag te nemen (de V U is In mei '44 krijgen de Duitsers dringend

Ie" breidt haar werk alras uit en het netwerk immers gesloten^) Een oplossing wordt gevon behoefte aan apparatuur om het "geheime wa-

van de verzetsorganisatie wordt steeds omvang-, den door enerzijds een deel van het instrumen- p e n " te ontwikkelen en produceren Dit maal

rijker De kern van de organisatie wordt ge- tarium te laten "onderduiken", anderzijds sluit valt het met tegen te houden de neutronenge-

vormd door prof dr J Coops (Ome Jan) en men een contract met de stichting Toegepast nerator wordt in beslag genomen Men draagt

zijn naaste medewerkers Daar prof Coops aan Natuurwetenschappelijk Onderzoek (TNO) het er zorg voor bij de demontage zodanige aanwij-

het begin van de oorlog voorziet dat er mensen eigendomsrecht en de beschikking over de ge zigingen te geven dat het apparaat waardeloos is

gedwongen zullen zijn onder te duiken, heeft bouwen wordt aan deze organisatie overgedra geworden Een schrale troost voor het VU-per

hij gezocht naar een manier om aan goede adres- gen, die tevens ruimte voor onderzoek kan toe- soneel

sen te komen en die ook gevonden wanneer wijzen aan allerlei Nederlandse bedrijven De De hongerwinter breekt aan Ook het

een gift van f 1,— binnenkomt t b v het Studie Duitsers kunnen het laboratorium door deze leeggeroofde gebouw bewijst nog goede dien

fonds {een fonds dat ingesteld is om " i n de stof- constructie in ieder geval met a la minute leeg- sten In de lege lokalen is plaats voor het op de

felijke belangen van de student te voorzien") roven hongertochten verzamelde voedsel Een illegale

wordt ervan uitgegaan dat de gulle gever een on- dictatencentrale wordt in stand gehouden, een

derduiker kan hebben, wie f 3,— schenkt kan In augustus '43 wordt de eerste verdie- acculaadstation voorziet o a de Valeriusklmiek

drie onderduikers huisvesten De groep van ping van het gebouw door de bezetter gevor van clandestiene electnciteit, "ondergedoken"

Ome Jan beschikt op deze manier over talrijke derd om er een Gasschutzschule te vestigen De industrieën kunnen de productie voortzetten

onderduikadressen en wie een (Joodse) kennis cursisten blijven gelukkig keurig op hun eigen Zo breekt het voorjaar van 1945 aan

heeft die er beter aan doet uit het gezichtsveld etage Op 5 mei zet een medewerker het radio-

te verdwijnen, komt al gauw naar Ome Jan c s toestel voor een open raam om de voorbijgan

toe Om de onderduikers van de noodzakelijke In 1944 krijgen de Duitsers interesse in gers mee te laten genieten Al gauw vormt zich

kleding en voeding te voorzien, worden ook uit- het natuurkundig laboratorium Onder leiding een luisterende menigte, blijkbaar t o t ongenoe-

gebreide inzamelingsacties voor bonnen gehou van Oberstabingenieur Kindermann betrekken gen van de Duitsers, die het personeelslid inclu-

den Het kan met anders of de Sicherheitspoli- 11 personen het lab Prof Sizoo komt onmid sief radio wegvoeren Met de terugkeer van de

zei krijgt lucht van de zaak Enkele medewer dellijk in actie en brengt TNO en de betrokken man op dezelfde dag nog - en het radiotoestel

kers worden opgepakt, maar vier maanden later bedrijven van het gebeurde op de hoogte Na wordt een bewogen periode in de geschiedenis

zijn allen weer op vrije voeten Ome Jan acht twee maanden touwtrekken kan in ieder geval van het laboratorium afgesloten

het beter onder te duiken Hij wordt gepakt als de neutronengenerator beschikbaar blijven voor

hij m november '43 over de grens probeert te eigen gebruik Intussen moet men de Duitsers (ontleend aan de rede van prof dr J F Koksma,

komen en wordt via diverse gevangenissen naar ook zien te overtuigen van het belang van de t g V de hervatting der lessen van de wis- en na-

Duitsland gevoerd Hij overleeft zijn gevangen- onderzoekingen waar men mee bezig is, om de tuurkunde faculteit op 20 juni 1945)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen