Een vrije universiteitsbibliotheek - pagina 211
Studies over verleden, bezit en heden van de bibliotheek der Vrije Universiteit
genwoordigde in een overheersend katholieke omgeving. De keuze van de
katholieke student voor de K.U. Nijmegen werd weliswaar vnl. door na-
bijheid bepaald, maar nabijheid en katholiciteit dekten elkaar.''* Deze
stelling wordt door onderzoek bevestigd: de K.U. Nijmegen beantwoordt
aan het model van een regionale instelling waarvan het verzorgings- of
recruteringsgebied in hoofdzaak bepaald wordt door de ligging ten op-
zichte van qua studierichting, doch niet qua specifiek karakter, vergelijk-
bare instellingen, zij het met een beperking tot het katholieke volksdeel.^^
De parallellie nabijheid-katholiciteit verbrak echter toen door de ont-
kerkelijking het kathoheke achterland van de K.U. Nijmegen minder
rooms werd. In dit niet meer zo roomse achterland bleef de K.U. Nijmegen
de enige universiteit en een vanzelfsprekende keuze. Een schifting tussen
katholiek en niet-katholiek was niet mogelijk en de katholieke signatuur
veranderde vrijwel geruisloos in de minder roomse signatuur van achter-
land en achterban. Bij de Vrije Universiteit dekken achterland en achter-
ban elkaar niet en had het (meest) gedeconfessionaliseerde deel der gere-
formeerden in het achterland een alternatief Vanuit dit perspectief gezien
is de keuze voor Amsterdam als vestigingsplaats een juiste keuze geweest.
De vestiging in een universiteitsstad heeft de V.U. voor vereenzelviging
met die stad behoed, alhoewel de roem en het geestesleven van die stad
ongetwijfeld ook de status van de V.U. ten goede kwamen.
Maar klopt het bovenstaande? Is de K.U Nijmegen in het niet meer zo
roomse achterland een vanzelfsprekende keuze gebleven? Heeft de V.U.
haar aantrekkingskracht op de landelijk gespreid wonende achterban en
daarmede haar landelijk karakter behouden?
De regionale functie van de K.U. Nijmegen blijkt in de periode
1961-1976 te zijn gegroeid. De aantrekkingskracht op de herkomstgebie-
den die gelet op de lokatie van de Nederlandse universiteiten van ,nature'
op de K.U. Nijmegen aangewezen zijn, is toegenomen, terwijl de aantrek-
kingskracht op de herkomstgebieden die op vergelijkbare afstand over
alternatieven beschikken, juist verminderd is.^^ Kortom: in het niet meer
zo roomse achterland is de K.U. Nijmegen een vanzelfsprekende keuze
gebleven, terwijl katholiciteit steeds minder een reden wordt om afstand te
overbruggen.
Maar nu de Vrije Universiteit. In V.U.-kringen hecht(te) men zeer aan
de nationale betekenis van de V.U.'^^ Naast het idee dat „het Calvinisme
niet een religieuze gemeenschap is geweest naast zovele andere in ons
volksleven, maar haar stempel diep in ons volksleven heeft ingedrukt",^*
ging het er hierbij om dat „de V.U. van alle universiteiten haar studenten
het meest over het gehele land gespreid heeft".^^
Dit doel stond ook de eerste V.U.-hoogleraren, A. Kuyper en F.L.
Rutgers, voor ogen. De V.U. had in Amsterdam de kans een gerenom-
meerde, nationale universiteit te worden, want de Universiteit van Am-
sterdam was door haar „jeugd en nog weinig betekenende naam" en het
195
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 januari 1980
Publicaties VU-geschiedenis | 410 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 januari 1980
Publicaties VU-geschiedenis | 410 Pagina's