Een vrije universiteitsbibliotheek - pagina 385

zijn goed te vermeerderen, en zijn gezondheid te behouden. Deze encyclope-

die in 8 delen was uit het Frans vertaald door J.A. de Chalmot, en het was

de 2e druk die in 1778-1786 te Leiden verscheen. Het exemplaar van Doeff

diende voor het eerste en grootste vertaalproject dat werd ondernomen

door het in 1811 opgezette Vertaalbureau voor Westerse boeken.^** Dit

bureau werd een nieuw onderdeel van het bureau voor astronomie van de

shogun-regering, dat zich bezighield met de vaststelling van de kalender en

de kartografie van Japan.^^ De tolken Gentaku Otsuki en Sajürö Baba uit

Nagasaki kregen in dit nieuwe bureau een functie. Tolken uit dit bureau

zouden in 1853 dienst doen bij het leggen van de contacten met Amerika,

Frankrijk, Engeland, Pruisen en Rusland zodat mede hieruit het Japanse

ministerie voor buitenlandse zaken is voortgekomen.

In 1810 verscheen ook een Nieuw Verzameld Japans en Hollandsch

woordenboek door den Vorst van het Landschap Nakats Minamoto Masa-

taka. Dit boek is in 5 delen gedrukt door Kamiya Folojosi.^^ Het bevat

ongeveer 7000 woorden en begrippen geordend volgens een Japans sys-

teem. De voorrede van de „keyzerlijke translateur van hollandse taal te

nagasaky" B. Sadajosi luidt als volgt:

„De waereld is van ouds af in vier deelen verdeelt, namelijk; Europa. Azia, Afrika en

Amerika, vervuld ieder deel met inwoonders. maar elk zijn van ondenscheidentelijk

natuur, aart, spraak enz. als men de natuur en de aart van de Europeesen met die der

Azianers vergelijkt zoo zoude men kunnen zeggen, de Europeesen zijn als steen, en de

Azianers als hout. want de steen is zwaar, zinkt en blijft stil, het hout is ligt. en drijft, dus de

Europeesen door haare stil en bedaarend natuur kunnen veel wonderlijke konsten ont-

dekken, maar de Azianers kunnen het zelden: om deze reden heeft de vorst van Nakats

reeds ondernoomen om de hollands taal te leeren, om met het Leezen van Europeese

Boeken de nuttige en verstandige konsten te vinden, en daarmede zijne veelvuldige

onderdaanen tot verstandig en bekwaam te maaken.

De ondergetekende van voorleeden Jaar op Keijzens order aan 't hof in Jedo zijnde, op

zekeren tijd door gemeld vorst verzogt zijn. om op een gemakkelijke wijze de hollandse

taal te Leeren. daartoe een middel uit te vinden. — hoewel ik door veel keijzerszaaken geen

tijd heb. ben ik egter over de Leerzugtigheid van den vorst zeer vergenoegt, en heb alle de

woorden die ik van Buijten geleerd, door zijn Edele dienaar Kamia Filojosi laaten

afschrijven en daarna heeft den vorst zelfs verzamelt, het welk dit deel behelst zoo als men

het hier zal ontwaaren."

De vorst van Nakats is een vriend van Doeff geweest.. Doeff vertelt hoe hij

op verzoek van de tolk Sajürö Baba, die van het vertaalbureau in Jedo,

enkele Japanners Nederlandse namen gaf: „Zeker Secretaris van

Landsheer van Nagats, tweeden zoon van den ouden Vorst van Satsoema,

schoonvader des Keizers, had van mij den naam bekomen van PIETER VAN

DER STOLP; zijn meester, de gemelde Landheer, hield niet op, ja dwong mij,

om zoo te zeggen, er hem ook een' te geven; ik gaf hem dan eindelijk den

naam van FREDERIK HENDRIK".^^

Het woordenboek van deze Frederik Hendrik zal zeer waarschijnlijk aan

Doeff bekend geweest zijn. Omdat het boek echter niet alfabetisch geor-

dend was en Doeff door het uitblijven van schepen onvoldoende werk had,

besloot hij zelf een woordenboek te maken. Als uitgangspunt koos hij de

369

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen