Wetenschap en rekenschap - pagina 272

J L E V E R / L VLIJM

haar uit door Hem zelf daarvoor bereide elementen opgebouwd" "^ Kuyper licht

het principiële verschil in visie als volgt nader toe „De tegenstelling komt het

duidelijkst uit aan een beeld door Haeckel gekozen Om het bezwaar weg te

nemen, dat ligt in het mechanisch-verklaren van een samengesteld organisme,

vraagt hij of een Zulu-neger die bij Lorenzo Marquez een Engels pantserschip ziet

binnenvallen, niet vanzelf dit gevaarte voor een organisch monster aanziet, terwijl

WIJ toch zeer goed weten, dat het mechanisch is ineengeklonken Iets wat ieder

natuurlijk toegeeft, maar waarbij Haeckel voorbijzag, dat op de scheepswerf de

Ijzeren platen met vanzelf ineen zijn gaan zitten, maar dat ze door een kundig

bouwmeester, naar vooraf gemaakt bestek, ineen zijn gezet" '*'' Samenvattend

concludeert Kuyper dan „En datzelfde verschil zou ook zulk een evolutionistische

Schepping Gods van het stelsel der Darwinisten onderscheiden Evolutionistische

schepping onderstelt een God die het bestek eerst maakt en dan almachtig uit-

voert, het Darwinisme leert een mechanisch ontstaan der dingen, dat alle plan of

doel ofbestek uitsluit" "^"8

WIJ zagen al dat Kuyper de gangbare opvatting in christelijke kring betreffende

het ontstaan van deze werkelijkheid onbevredigend vond Een nieuwe benadering

was nodig Behalve de vermelde opmerkingen over de „evolutionistische schep-

ping" zegt hij hier maar weinig over Maar hij had er klaarblijkelijk wel ideeën

over „Van het stellen van theorie tegen theorie moet uiteraard mijn rede zich

onthouden Dit gaat in enkele volzinnen niet Het al te summiere zou hier tot

misverstand leiden" ''* Hij geeft nog wel een paar tips hierover (wij citeren hier

slechts enkele van de minst dubieuze) „Opmerking verdient het intussen, dat de

voorstanders der nieuwe studiën aan het monotheïsme tegenover het polytheisme

gelijk geven, de eenheid der ganse schepping m het helderst licht plaatsen, het

opkomen van elk soort uit een exemplaar bevestigen, de opkomst van heel ons

menselijk geslacht uit enen bloede aanprijzen, naar Weismann's theorie het in

lumbis Adami verklaren, het door lijden tot heerlijkheid tot beginsel verhef-

fen , en in overeenstemming met Romeinen IX het denkbeeld verwerpen, alsof

de bouw van het heelal emglijk gericht ware op het geluk van de mens" '"'*'

Hierop sluit dan nog een bijzonder interessante opmerking aan waaruit duidelijk

blijkt dat Kuyper de gedachte van een complete evolutie, inclusief een „Urzeu-

gung", niet principieel met het scheppingsgeloof in strijd achtte „Iets waaraan ik

toevoeg, dat de Scheppingsoorkonde van de Schrift het dramatisch optreden van

nieuwe wezens eer afsnijdt dan aanbeveelt Er staat, dat ,de aarde voortbracht kruid

zaadzaaiende naar zijn aard', en zo ook dat ,de aarde voortbracht het vee en het

kruipend gedierte', niet dat ze door God, als stukken op het schaakbord, op de

aardbodem werden neergezet" "^ Dat Kuyper door de bestudering van de litera-

tuur het vermoeden had dat de biologische theorie het wel eens, ondanks de

gebrekkigheid der nog beschikbare argumenten, bij het rechte eind zou kunnen

hebben wordt ook waarschijnlijk doordat hij (onbewust en uit het hoofd) de

betreffende passages uit Genesis I niet letterlijk en deels zelfs aan zijn redenering

aangepast, citeert

268

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen