Wetenschap en rekenschap - pagina 193
Een eeuw wetenschapsbeoefening en wetenschapsbeschouwing aan de Vrije Universiteit 1880-1980
FACULTEIT DER G E N E E S K U N D E
patient als ziek lichaam Het zijn uitingen van twee denkwerelden, die tot op de
huidige dag in de geneeskunde worden aangetroffen
Een ontmoeting van geloof en geneeskunde in een eigen medische faculteit van de
Vrije Universiteit vond eerst plaats toen in 1907 L Bouman werd benoemd tot
hoogleraar in de psychiatrie, de algemene biologie en de neurologie Door een
gelijktijdige aanstelling als directeur van de Valenuskliniek kon Bouman ook
inderdaad als klinisch hoogleraar functioneren Bouman heeft gedurende vele
jaren, onder andere als voorzitter van de Christelijke Vereniging van Natuur- en
Geneeskundigen, een actief aandeel gehad in het doordenken van vragen op het
gebied van de verhouding van geloof en wetenschap Hij heeft moeten ervaren, zo
bericht Roelink'', dat een eigen gereformeerde probleemstelling op dit gebied nog
geheel ontbrak en dat het gereformeerde volk meer gevoel had voor bespiegelin-
gen en principes, maar vreemd stond tegenover het onderzoek van de materie en
tegenover het experiment, zonder welke beide de medische faculteit niet kan
bestaan
Met de komst van de tweede docent in 1914 werden onderzoek van de materie en
experiment in de medische faculteit geïntroduceerd
Gezien de verwachtingen, die bij de besturende colleges en bij de toenmalige
docenten zullen hebben geleefd aangaande het ontwikkelen en uitdragen van een
eigen christelijke visie op de medische wetenschapsbeoefening, die dan gesteld zou
kunnen worden tegenover de materialistische denkwijze van de niet-christelijke
faculteiten, leek het een waagstuk, dat men toen dejonge, nog niet gepromoveerde
arts van Nederlands Hervormde huize, F J J Buytendijk, tot lector in de algemene
biologie benoemde
Enig lef moet trouwens ook bij Buytendijk wel aanwezig geweest zijn om als
achtentwintig jarige zich tot docent te laten benoemen in wat weliswaar een
medische faculteit heette, maar m feite slechts uit een enkele hoogleraar bestond
Uit de jaarverslagen van de Vereniging voor Wetenschappelijk Onderwijs op
Gereformeerde Grondslag blijkt, dat ook inderdaad enkele studenten ingeschre-
ven stonden Zij volgden colleges en praktica, maar ontvingen hun medische
opleiding elders
Buytendijk was een zeer begaafd student geweest, die reeds op zijn zeventiende
jaar in het laboratorium van de fysioloog Place werkte, van wie hij ook zijn
wijsgerige vorming ontving Hij publiceerde talrijke verhandelingen over princi-
piële vragen in de biologie Zijn voordrachten voor christelijke natuur- en ge-
neeskundigen gaven steeds aanleiding tot een zeer levendige discussie en „ver-
stoorden de zoete rust in de vereniging" Hij stelde zich kritisch op tegenover het
vitalisme, dat in deze kring algemeen aanvaard werd en verdedigde een meer op
causaliteit berustende mechanistische levensbeschouwing Hoewel hij de theo-
rieën van Darwin en Lamarck zeker onjuist achtte, vond hij toch een grote mate
van waarschijnlijkheid in de evolutie-hypothesen, die hij niet m strijd met de
Bijbel achtte Hij vroeg zich in dit verband af, of het scheppingsverhaal van
189
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 januari 1980
Publicaties VU-geschiedenis | 602 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 januari 1980
Publicaties VU-geschiedenis | 602 Pagina's