Wetenschap en rekenschap - pagina 177

G E S C H I E D E N I S VAN DE PSYCHIATRIE AAN DE VRIJE UNIVERSITEIT

5 RELATIVITEIT EN BEZINNING IN DE STRIJD TEGEN VERBROKKELING

Kort na de tweede wereldoorlog verschijnt de langverbeide „Anthropologische

Psychiatrie", geschreven door Van der Horst en zijn latere medewerkers aan beide

Amsterdamse universiteiten Het werk lijkt overigens meer op een bundel opstel-

len en het vertoont weinig gelijkenis met de bekende handboeken van Jelgersma

en Carp, van Van der Hoop en later van Rumke Het is fragmentarisch en

onvoltooid en in zoverre manifesteert het voorlopige mensbeeld van de hoofdau-

teur zich overduidelijk in zijn werk Van der Horst presenteert in de inleiding tot

het boek dat voorlopige mensbeeld als een onveranderlijk gegeven, de lezer zal

ermee moeten leren leven Maar zijn inleiding houdt ook een belofte in Hij vertelt

de lezer dat hij streeft naar een conceptie die recht doet aan het unieke van de

mens, „met behoud van de klinische systematiek" De laatste opmerking is een

plechtanker voor heel wat medewerkers en leerlingen In de chaotische naoorlogse

situatie met de veelheid van vaak tegenstrijdige theorieën en opvattingen, met zijn

scepsis ten opzichte van het verworvene, met zijn rijkdom aan ongesystematiseer-

de klinische ervaringen, wordt de behoefte aan een systematische en overzichte-

lijke bewerking van het vakgebied steeds groter Een zeker verlangen naar vastig-

heid valt te bespeuren In de inleiding van het boek loopt Van der Horst vooruit op

het verschijnen van het derde deel waarin de systematiek van de psychosen en

neurosen zal worden besproken Zoals bekend is dat laatste deel nooit verschenen

en het onvoltooide werk heeft na een tweede druk in 1953 tot op heden geen

herdruk beleefd Deze lotgevallen van een leerboek zijn wellicht even tekenend

voor een mentaliteit als voor de merkwaardige situatie na de tweede wereldoorlog,

die gekenmerkt is door expansie in het vakkundig sloop- en opbouwwerk, overi-

gens zonder een adequaat rampenplan voor diegenen die het dak boven hun

hoofd aldus kwijt raakten Aan wetenschappelijke bedrijvigheid in de Valerius-

kliniek ontbrak het intussen met Geleidelijk aan zien we dat de aandacht komt te

vallen op een drietal deelgebieden en evenzoveel hoofdtaken De eerste hoofdtaak

geldt de opbouw van de klinische systematiek waarin de verschillende, dimensio-

ned aspecten uit het systeem van Kretschmer vruchtbaar dienen te worden ge-

maakt voor de dagelijkse praktijk Overzien we de ontwikkeling van de klinische

psychiatrie tot in de jaren zestig dan ontkomen we met aan de constatering dat

de pogingen om tot een systematische en encyclopedische uitbouw van de klini-

sche psychiatrie te komen, die gelijke tred houden met de moderne ontwikkelin-

gen, slechts ten dele zijn geslaagd Het resultaat krijgt gestalte in de totstandko-

ming van op zichzelf genomen waardevolle capita selecta uit de psychopathologie

en de klinische psychiatrie Wat echter ontbreekt is het overzicht, de systematiek,

de integratie Met als gevolg dat de bijeengebrachte ervaringen en inzichten voor

de buitenstaander en beginner vaak bijzonder moeilijk toegankelijk zijn Het is

dan ook geen wonder dat in de eigen „Valenuskring", zowel als in het verband van

de medische faculteit het verlangen naar integratie en overzicht met betrekking tot

173

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen