Wetenschap en rekenschap - pagina 270

J. L E V E R / L . VLIJM

erkent: ,die ungeheure Lückenhaftigkeit unserer palaontologischen Kenntnisse'

maakt rechtstreeks bewijs onmogelijk; en ook het in 1894 door onze Eugen Dubois

op Java uitgegraven skelet van de Pithecanthropus erectus ... vult de leemte in het

bewijs allerminst aan".'^ Men wees dan verder nog wel op morfologische over-

eenkomsten tussen mens en apen. De meest voorkomende redenering was echter,

dat de afstamming van de mens uit de evolutieleer volgt. Kuyper straft dit af met

de opmerking: „Juist dat wat ge bewijzen moet, hebt ge aldus bij Uw inductie, er is

geen zachter woord voor, in strijd met alle goede logica binnen gesmokkeld".'*

2.2.3. Heel interessant is Kuyper's bespreking van de erfelijkheid. Het blijkt dat hij

zich niet alleen grondig van de vakwetenschappelijke kennis op de hoogte had

gesteld, maar deze ook scherpzinnig wist te beoordelen. Hij zag in dat de sleutel

van de evolutie in de genetische verschijnselen moest liggen: „De Achilles-hiel

school hier in de factor der overerfelijkheid, waarmee heel het stelsel staat of

valt."^' De problemen hierbij waren de individuele variatie die aan het principe

der selectie ten grondslag ligt, het optreden van nieuwe variaties, de mogelijkheid

van erfelijkheid van verworven eigenschappen en het mechanisme van de erfe-

lijkheid. Kuyper behandelt hieromtrent alle pogingen die in de vorige eeuw ter

verklaring hiervan zijn gedaan: Darwin's pangenesis-theorie (1868), Haeckel's

perigenesis-theorie (1876), Nageli's idioplasma-theorie (1884), de Vries' intracel-

lulaire pangenesis-theorie (1889) en Weismann's Keimplasma-theorie (1892), en

nog enkele variaties op deze beschouwingen. Daarbij concludeert hij terecht dat

deze verklaringen onvoldoende zijn, maar dat bovendien de destijds verworven

kennis langzamerhand het volhouden aan de door Darwin bepleite argumenten

ten gunste van de soortveranderlijkheid bemoeilijkte: „Vergeve Uw welwillend-

heid mij deze wat brede detailuitwerking. De zaak, die het hier geldt, is zo van het

uiterste gewicht voor de toekomst der Evolutie-leer, dat ik mij eer beschuldig van

te kort dan te uitvoerig te zijn geweest. Immers al droegen deze studiën over de

overerving daarin veel schone vrucht, dat ze ons tot in het verborgenste leven der

cel een veel meer samengestelde existentie deden kennen, dan dusver vermoed

werd, ze hebben het volstrekte onvermogen, om het feit der overerving mecha-

nisch te verklaren, in zo helder licht geplaatst, dat het niet te sterk gesproken is, zo

ik zeg, dat het monistisch mechanisme der gehele Evolutie-leer in haar Achilleshiel

er dodelijk door is getroffen. Ze kan het alles beheersende feit der overerving voor

de opbouw van haar kosmos niet missen, en op dat feit der overerving breekt haar

monistisch-mechanisme als een zeepbel".^''"

2.2.4. Kuyper behandelt naast de bovenstaande nog een aantal, wat minder be-

langrijke aspecten van de evolutie-theorie, zoals bv. het gebrek aan fossiel on-

dersteuningsmateriaal, de dubieuze functie van geleidelijk gevormde nieuwe li-

chaamsdelen (zoals vleugels) voordat zij volledig ontwikkeld zijn, en het feit dat

men nog nimmer een nieuwe soort heeft kunnen kweken. „Zo kon ik voortgaan de

stoet van bedenkingen nog in lange reeks voor U voorbij te voeren"."

266

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen