Wetenschap en rekenschap - pagina 524

C . S A N D E R S / L K A. EISENGA

zijn werkelijkheid op onderscheiden wijzen cognitief structureert en dienover-

eenkomstig handelt. Het gaat dan dus om structureringen binnen een weten-

schappelijke structurering.

De auteurs gaan verder in op de grenzen die aan de geldigheid van de psycholo-

gische kennis gesteld zijn, waarbij zij zich teweer stellen tegen het opduikend

idealisme, dat het gangbare wetenschapsbedrijf ter discussie stelt. Men behoeft

niet tot een dergelijk scepticisme te vervallen indien men de rol van het subject (i.e.

de wetenschapper) én die van het object van onderzoek beide serieus neemt in het

kenproces. De werkelijkheid der objecten wordt niet menselijk-wetenschappelijk

gecreëerd, wel onthuld. Dat houdt in dat de objecten normatief functioneren in

zoverre zij zich verzetten kunnen tegen haar niet passende onthullingen. De

wetenschapper kan niet louter naar eigen goeddunken te werk gaan. Dit boek stelt

derhalve tegenover het in de jaren zestig sterk benadrukte belang van „het object"

of „de empirie" de noodzakelijkheid wetenschappelijke kennis als het product te

zien van interactie tussen wetenschapper (subject) en werkelijkheid (object).

Hernieuwde belangstelling voor wijsgerige vragen

Het is tekenend voor de jaren zeventig dat met de neergang van het harde

positivisme en de opkomst van het paradigmatische denken de belangstelling voor

levensbeschouwelijke en wijsgerige vragen — met name op het gebied van de

anthropologic — alom sterk is toegenomen, dus ook buiten de nauwe kring van

methodologen en theoretici. Was het in de jaren zestig zó, dat het nut van wijsge-

rige bezinning in het algemeen in twijfel getrokken werd of zelfs als gevaarlijk

beoordeeld werd, omdat het een terugkeer zou kunnen betekenen naar de moei-

zaam overwonnen fase waarin de psychologie zich nog niet geëmancipeerd had

van de wijsbegeerte, thans is er sprake van een nieuwe toenadering tussen psy-

chologie en wijsbegeerte. Dat geldt zowel in het algemeen voor de psychologen-

wereld (men denke bijv. aan het feit dat de wijsgeer De Boer de beschikking kreeg

over een compleet nummer van het Nederlands Tijdschrift voor de Psychologie

om zijn,. Vooronderstellingen van een kritische psychologie" in te publiceren (1975)

alsmede aan het verschijnen van een door psychologen geschreven serie opstellen

onder de titel „Mensbeelden in de psychologie" (Van Parreren en Van der Bend,

1979) als ook en wellicht in sterkere mate voor de subfaculteit der psychologie van

de V.U. Ten bewijze daarvan kan verwezen worden naar het verlenen aan Sanders

van de aanvullende leeropdracht „wijsbegeerte van de psychologie" in 1974.

Daarmee werd aan de V.U. als eerste universiteit in Nederland een afstudeer-

richting „wijsbegeerte van de psychologie" gecreëerd.

Een ander duidelijk symptoom van deze hernieuwde belangstelling voor wijsge-

rige vragen aan de V.U. kan men bespeuren in publicaties van docenten van de

subfaculteit die vanuit hun leeropdrachten geen directe bemoeienis hebben met

methodologische en meta-psychologische vragen. Boekestijn schrijft een artikel in

518

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen