Wetenschap en rekenschap - pagina 260

C C JONKER

het dat hij kennis kan verkrijgen over de werkelijkheid? Is die werkelijkheid en de

plaats van de mens daarin contingent? Schept de mens door zijn kennis als het

ware de wereldwerkelijkheid? Ontvangt de mens slechts zintuigelijke indrukken

als op een onbeschreven blad?

Men kan op al deze vragen antwoorden vinden vanuit de christelijke levensover-

tuiging, die de Godsopenbaring in hoofdpunten bevat. Men kan deze „leer"

gelovig aanvaarden of slechts formeel beamen. In beide gevallen zijn de ant-

woorden: De mens èn de wereld waarin hij leeft zijn het werk van God, de

almachtige Schepper, die mens en wereld op elkaar heeft aangelegd op een

zodanige wijze, dat de mens betrouwbare, maar geen absolute, onfeilbare kennis

kan verkrijgen. Deze twee-eenheid van mens en wereld is betrokken in de strijd

tussen goed en kwaad. In deze strijd zoekt de mens wankelend zijn weg, maar

wordt door Christus meegenomen in Zijn Rijk, dat de mens èn de wereld ver-

nieuwt en redt. Daar deze vernieuwing onderweg is, spant de mens zijn krachten in

om dit Rijk naderbij te brengen tot Christus' wederkomst. Bij deze inspanning'

behoort de dienst aan de medemens, de verkondiging van het Evangelie en het

nadenken over alles wat er in de wereld is. Ook zijn experimenteren en theoreti-

seren in de wetenschap en het doorgeven van de verkregen kennis behoren lot de

opdrachten die hij zo goed mogelijk moet vervullen, opdat de lof van God over

Zijn schepping en verlossing gehoord wordt.

Wanneer zal de mens nu ook déze voorwetenschappelijke vragen actief overwegen

en ze niet alleen traditioneel of formeel instemmend voor gezien houden? Alleen

dan als hij niet slechts instemt met de christelijke leer, maar in een levend en

bewust geloof met Christus verbonden is. Dan zal hij deze vragen over de mens in

de wereld zeer belangrijk vinden en er intensief mee bezig zijn, daar zij zijn diepste

zijn als mens op aarde betreffen. Als hij wetenschap doceert zal hij met gelijkge-

zinden hierover willen praten en zijn houding willen vinden of toetsen in de

gemeenschap van christenen, waarin hij werkt. Bij zijn onderwijs zal deze houding

de sfeer van de onderwijssituatie bepalen, maar hij zal ook rekenschap willen

afleggen van zijn overwegingen over de basis van de wetenschappelijke kennis en

hij zal de waarde daarvan willen aangeven.

Terugkerend tot de in het begin van deze epiloog gestelde vragen ov^r christelijke

natuurwetenschap blijkt dat de beide mogelijke antwoorden in een uitsluitend

ontologische vorm gegeven zijn: christelijke wetenschap is er of is er niet. Het

bovenstaande betoog bestaat uit drie schakels, die in elkaar grijpen en een ver-

binding leggen vanuit de natuurwetenschap naar het geloof en omgekeerd. Men

kan binnen het gebied van de eerste en derde schakel werkzaam zijn zonder dat

men veel aandacht geeft aan respectievelijk de derde of eerste schakel. Het resul-

taat is dan ook al gauw de scheiding tussen deze beiden. Het belangrijkste is, dat

alle schakels functioneren. Daarom is het beter de spraakverwarring over de term

christelijke natuurwetenschap, als resultaat van een natuurwetenschappelijke

methode, niet voort te zetten. Het is duidelijker de wetenschappelijke activiteit,

zoals die in het geheel, gesymboliseerd in de drie schakels optreedt, een saam-

256

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen