Wetenschap en rekenschap - pagina 170
Een eeuw wetenschapsbeoefening en wetenschapsbeschouwing aan de Vrije Universiteit 1880-1980
M. KUILMAN
teit van Utrecht. Daarmee is het eerste professorale interregnum in de geschiede-
nis van de Valeriuskliniek een feit geworden.
4. OVER EXPANSIE, VERDIEPING EN CONSOLIDERING: LAMBERTUS VAN
DER HORST
Wanneer Bouman vertrekt is zijn opvolging niet spoedig geregeld. Zijn voorstel
om voor Grünbaum en Van der Horst twee leerstoelen vrij te maken, respectie-
velijk in de experimentele psychologie en de pedagogiek, vindt onvoldoende
gehoor. De leiding van de kliniek komt in handen van Heidema, ten aanzien van
het ordinariaat in de psychiatrie blijft de situatie voorlopig ongewis. Lindeboom
en de medebestuurderen van de Vereeniging aarzelen over de voortzetting van het
contract met de Vrije Universiteit. Zij overwegen zelfs om op eigen kracht een
opleiding in de Valeriuskliniek van de grond te brengen.
Van der Horst is vanaf 1924 in de wetenschappelijke en klinische staf van de
kliniek opgenomen. In dat jaar promoveert hij op een proefschrift onder de titel
„Constitiiüetypen bij geesteszieken en gezonden". Zijn scholing in de psychiatrie
deed hij op in Duitsland. In de kliniek van Gaupp maakte hij kennis met de
persoon en het werk van Ernst Kretschmer. Méér dan door de constitutieleer
wordt hij aangesproken door Kretschmer's ontwerp van een meerdimensionale
diagnostiek. Tot het nosologische systeem van Kraepelin vertoont hij weinig
affiniteit. Hetzelfde geldt voor de psychologie van Bleuler. Ook door de psycho-
analyse voelt hij zich slechts matig aangesproken en tot het einde van zijn loop-
baan heeft hij het gekscheren over de psychoanalytische techniek niet kunnen
laten.
In de Valeriuskliniek vindt hij in Bouman op verscheidene fronten een mede-
stander, hetgeen tot uiting komt in hun gemeenschappelijke belangstelling voor de
neuropsychiatrie, de fenomenologie en het experiment. Aan het eind van 1928
aanvaardt Van der Horst het professoraat in de klinische psychiatrie. Zijn inau-
gurele oratie draagt niet toevallig de titel „Psychiatrie en I^e/-e/Jbeschouwing".
Men krijgt de indruk dat hij daarin op voorzichtige wijze enigszins afstand neemt
van de toenmalige twistpunten inzake grondslag en mensbeschouwing. Het is
opmerkelijk en bijna ironisch om te constateren dat Van der Horst ongeveer
twintig jaar later aan de Universiteit van Amsterdam zal inaugureren met een
verhandeling over „Psychiatrie en Me/j^c/ïbeschouwing".
In de meer dan dertig jaar van zijn professorale loopbaan heeft Van der Horst
ruim tweehonderd publicaties het licht doen zien en bovendien schreef hij samen
met zijn medewerkers een leerboek. Zijn werk handelt over de meest uiteenlo-
pende onderwerpen op het terrein van de klinische psychiatrie, de neurologie, de
neuropathologie, opvoeding, onderwijs, psychotherapie enzovoorts. Ook de tech-
166
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 januari 1980
Publicaties VU-geschiedenis | 602 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 januari 1980
Publicaties VU-geschiedenis | 602 Pagina's