Wetenschap en rekenschap - pagina 51

H O N D E R D JAAR T H E O L O G I E AAN DE VRIJE UNIVERSITEIT

verband, dat daags na de openmg van de V U — op 21 October 1881 — een

predikantenconferentie werd gehouden onder presidium van Rutgers, waar be-

sloten werd tot het opzetten van een „Bibliotheca Theologica Reformata," een

uitgave van werken van gereformeerde theologen uit die periode, meestal in

latijnse taal, nl van Voetius, Junius, Zanchius, Amesius etc De theologie van

Kuyper — en van de theologische faculteit — stelde zich ten doel herleving van de

klassieke gereformeerde theologie, afgestemd op de behoeften en berekend op de

uitdagingen van de eigen tijd

Deze herleefde gereformeerde theologie was een militante theologie Zeker in de

cruciale jaren 1876 tot 1886 was de theoloog Kuyper ook in sterke mate de

polemicus In deze periode richtte hij zijn aanvallen voortdurend op de jongere

generatie van de ethischen, met name op de school van de utrechtse oudtesta-

menticus J J P Valeton ' De voorbereiding en oprichting van de V U werd a h w

begeleid door een steeds feller wordende kritiek van Kuyper op de ethischen

Rutgers kwam anders dan Kuyper uit een calvinistisch milieu Zijn vader, A

Rutgers, te Leiden in de litteraire faculteit hoogleraar voor hebreeuws en de

uilegging van het Oude Testament, was overtuigd gereformeerd De zoon volgde

de theologische grondnchting van de vader In Rutgers vond Kuyper een trouwe

metgezel en onverzettelijke medestrijder, die hem — Kuyper — in moeilijke situa-

ties soms over het dode punt heen hielp Beide mannen voelden zich zeer nauw

met elkaar verbonden Na zijn dood schreef Kuyper over hem „Rutgers is in den

feilen strijd, die voor het weer-opleven van het Calvinisme gevoerd moest worden,

althans op Kerkelijk gebied, in den vollen zin des woords mijn alter ego gewor-

den" Van meet afwas Rutgers naast Kuyper de motor in het vele werk, dat in de

voorbereidingsfase van de universiteitsstichting verzet moest worden. Typerend

voor beider onderscheiden structuur is dat, terwijl Kuyper in verdediging en aan-

val de presentatie van de jonge stichting naar buiten toe voor zijn rekening nam,

Rutgers het belangrijkste aandeel had in al datgene, wat op het gebied van regeling

en reglementering binnenskamers moest worden verricht De aard van deze acti-

viteit van Rutgers strookt geheel met de acnbie, waarmee hij als wetenschapper

het recht en de geschiedenis van de gereformeerde kerken zou doorvorsen'*

Hoedemaker was een originele geest met enkele grondovertuigingen en tal van

flitsende invallen Er lagen tussen hem en Kuyper principiële verschillen met

name in de kerkbeschouwing Beiden waren zich van deze verschillen ook goed

bewust Toen hij hoogleraar aan de V U werd, zette Hoedemaker in een artikel in

„De Heraut" uiteen, waarin zijn zienswijze afweek van die van zijn ambtgenoten

Zij zochten de gereformeerde belijdenis te handhaven zonder voorafgaand herstel

van de gereformeerde kerk, hij meende omgekeerd, dat eerst de presbytenale

kerkorde hersteld moest worden, zodat de kerk een mond kreeg om zich uit te

spreken Zijn adagium was reformatie door (dus na') reorganisatie Hij hield, met

Groen van Pnnsterer, vast aan de gedachte van een christelijke natie, de volks-

kerkgedachte was hem boven alles lief Desondanks werkte Hoedemaker con

amore mee aan de totstandkoming van de V U Wat hij in elk geval met Kuyper

47

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen