Wetenschap en rekenschap - pagina 16

i«

W J WIERINGA

thans nog zijn In zoverre is zij dan ook zichzelf gelijk gebleven Wat echter wel

veranderd is in de loop van haar bestaan is de wijze van beleving, realisering en

presentatie van haar eigen identiteit Het zou trouwens onbegrijpelijk zijn geweest,

indien zij ook in dit opzicht zichzelf gelijk was gebleven

Zoals alles op deze wereld is ook een universiteit opgenomen in de beweging van

de tijd en voor een universiteit, die zich wil oriënteren aan en laten inspireren door

het evangelie van Jezus Christus geldt dat wellicht nog in bijzondere mate Bo-

vendien heeft de beweging van de tijd in de eeuw, waarin de V U haar weg heeft

moeten zoeken welhaast op elk gebied zulke ingrijpende vormveranderingen met

zich gebracht, dat het tijdsbestek aan het einde ervan vervreemd lijkt van dat aan

het begin Het moment van de overgang van als het ware een oude naar een

nieuwe wereld heeft J Romein gedateerd omstreeks de laatste eeuwwende Hij

heeft dat gedaan in zijn posthuum verschenen boek over de geschiedenis van

Europa omstreeks 1900 Hij was van mening, dat zich toen een opmerkelijk

keerpunt in de geschiedenis heeft voorgedaan, omdat toen zich een omslag op

vrijwel ieder terrein van menselijke activiteit had voltrokken, die hij zo ingrijpend

achtte, dat hij zijn boek als titel meegaf „Op het breukvlak van twee eeuwen"

(1967) Die activiteiten betroffen alle aspecten van de cultuur in de brede zin van

het woord, zoals de economie en daaraan gerelateerd de maatschappelijke struc-

turen, maar ook alle wetenschappen, de natuurwetenschappen zowel als de gees-

teswetenschappen, alsook het geestelijk leven En daarbij meende hij met betrek-

king tot al deze aspecten evenwijdig lopende scharnierlijnen te hebben kunnen

constateren Of anders uitgedrukt er had zich omstreeks de eeuwwende een

integrale omslag voltrokken

Daargelaten de generaliserende duiding van woorden als breukvlak en omslag

mag toch wel worden gesteld, dat de V U is opgericht voor de kentering, die zich

na de eeuwwende in de ontwikkeling heeft voltrokken en dat zij naderhand haar

weg moest zoeken in een proces van veranderingen, die ook de wetenschaps-

beoefening en de plaats en functie van de universiteiten in de samenleving

geenszins onberoerd lieten Daarom dient ook stichting van de V U met alles wat

daaronder begrepen dient te worden gewaardeerd te worden in correlatie met de

context van de tijd

In zijn diesoratie „Een keerpunt in de voorgeschiedenis der Vrije Universiteit"

(1961) heeft H Smitskamp betoogd, dat de langdurige voorbereiding van de Wet

op het Hoger Onderwijs van 1876 „ de permanente achtergrond heeft gevormd

van de stichting ener christelijke universiteit" Doorslaggevend daarbij was de

beraamde inrichting der theologische faculteit, die in feite werd tot een faculteit

van godsdienstwetenschappen, waarin voor leerstellige theologie en voor de

ambtelijke vakken geen plaats meer werd ingeruimd, waardoor de orthodoxie in

haar voortbestaan meer dan ooit zou worden bedreigd Overigens viel van de

Hervormde Kerk reeds al lang niet meer iets te verwachten voor de bewaring der

12

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen