Wetenschap en rekenschap - pagina 269

BIOLOGIE

2.2. De biologische evolutie-theorie

Wanneer Kuyper hier en daar (de rede is niet erg systematisch opgezet) de meer

vakwetenschappelijke aspecten van het evolutie-vraagstuk bespreekt is zijn toon

heel wat milder. Een korte weergave van Kuyper's behandeling hiervan en van een

aantal door de voorstanders van de evolutie-theorie aangevoerde argumenten kan

dit verduidelijken. Daarbij valt dan tevens op hoe schaars en zwak inderdaad aan

het eind van de vorige eeuw deze argumenten waren en hoe sterk kennis en inzicht

sindsdien zijn toegenomen.

2.2.1. Een eerste punt betreft het veronderstelde oorspronkelijke ontstaan van het

eerste leven vanuit levenloze materie. „Naegeli, anders een veel bezonnener den-

ker dan Haeckel, liet het niet onduidelijk doorschemeren, toen hij van de ,Urzeu-

g u n g ' . . . schreef: ,Die Urzeugung leugnen heisst das Wunder verkunden' "."

Kuyper voegt hieraan toe: „Toch versta men deze afschuw van het wonder niet

uitsluitend in gemeen-atheïstische zin. De drang naar wetenschap kan niet tot rust

komen in de kennis van het enkele. Alle wetenschap wordt verteerd door de

hartstocht naar het algemene".''' Aan een bevredigend inzicht in de eenheid van de

natuur, ook in haar ontstaanswijze, ontbrak het vóór de opkomst van de evolu-

tie-gedachte „en ook de gangbare voorsteUing onder het publiek stelde zich te-

vreden met een mystiek-toverachtig idee van het ontstaan der dingen, waaraan

alle diepere opvatting ontbrak. En dit juist heeft zich gewroken . . . Voeg hierbij nu

de weerzin, die in wetenschappelijke kringen tegen het oppervlakkig wanbegrip

van het wortelloze supranaturalisme al sterker toornde als ook de irreligieuze

neiging, die in het ontkomen aan de klem van de Goddelijke actie emancipa-

tie-vreugde vond, en beide, zo de aandrift, waaruit de Evolutie opkwam, als het

doel, dat ze beoogde, worden U doorzichtig".''' Maar t.a.v. de ,Urzeugung' heeft de

wetenschap nog geen enkel positief resultaat geboekt: „De Evolutie-theorie, het

spreekt van zelf, kan niet uitgaan van een geschapen groep Moneren, waaruit door

Selectie allengs cytoden en kerncellen als protisten, en wat uit deze allengs is

opgebouwd, voortkwamen. Dan toch bleef het uitgangspunt een wonder, en de

kloof tussen de anorganische en de organische wereld absoluut. Ze moet dus

stellen dat de Moneren uit eiwitachtige koolstofverbindingen chemisch ontstaan

zijn, of wilt ge dat chemisch het leven opkwam uit het levenloze. Talloos zijn dan

ook de pogingen die zijn aangewend, om die vondst aller vondsten aan het licht te

brengen, maar zonder onderscheid zijn ze op een jammerlijk fiasco uitgelopen,

zodat nog aldoor het fundament aan heel de bouw ontbreken blijft".'"'

2.2.2. Een tweede punt snijdt Kuyper aan wanneer hij zijn hoorders er op wijst dat

de evolutionisten soms geneigd zijn om feiten „niet alleen te constateren, maar ook

philosophisch te construeren. Zo, om mij tot dit ene, waarlijk niet van gewicht

ontblote, dusgenaamde feit te bepalen, hetwelk door geen minder dan Haeckel

aldus is geformuleerd: ,So steht es heute unzweifelhaft fest: Der Mensch stammt

vom Affen ab'. Is nu dit beweerde feit geconstateerd? Dat niet. Haeckel zelf

265

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen