Studiedag 'VU Tussen twee VU-ren' - pagina 288

- 256 -

zou kunnen zijn - wie weet dat eigenlijk? - heeft tot voorspellingen geleid als

de mogelijkheid om drugs te gebruiken voor het verhogen van het IQ en electronische

hulpmiddelen om het gedrag te veranderen. Nauw daaraan verwant: ieder weet van

neurochirurgische ingrepen om bijv. schizofrene patiënten van hun ziekte af te hel-

pen. MacKay stelde daarover: "The possibilities of misapplication of brain science

are already frightening people. Could it be, that we face the ultimate Pandora's

Box, a secret whose uncovering would be the destruction of human society?".

• GENEESKUNDE

Zo er ergens een plaats is, waar het om de mens in zijn totale functioneren gaat,

dan is dat wel de geneeskunde. Welnu, de futurologische wetenschappers hebben op dat

gebied geen loze voorspellingen gedaan en veel daarvan zien wij nu reeds bewaarheid.

Infectieziekten zijn globaal nagenoeg uitgeroeid; men herinnere zich de discussies

in de zeventiger jaren over centra voor het pokkenvirus en de schrik brengende

polio haarden in de zeventiger jaren. Ook is men van vele ziekten reeds op de hoogte

van de genetische componenten, waarbij diabetes, hart- en vaatziekten maar ook be-

paalde vormen van kanker in het oog springen. En wie ziet niet voor ogen de samen-

hang tussen de mogelijkheden voor geboorteregeling (verwarringwekkend woord) en de

discussie rond abortus en eugenetica? De invloed van systeemdenken, dat het gevaar

in zich heeft de mens tot machine te degraderen, is ook in de geneeskunde doorge-

drongen. In de tabel zien wij enkele uitspraken, die ook over het doordringen van

systemen in de geneeskunde gaan. Op zichzelf een in de lijn der verwachtingen liggen-

de ontwikkeling, totdat blijkt, dat mensen, artsen en andere werkers in de gezond-

heidszorg, daarvoor een stukje eigen verantwoordelijkheid dienen in te leveren. Het

is dan zaak om oplettend te zijn, of daarmee niet iets zeer wezenlijks voor de ge-

neeskunde verloren gaat: de mens tot mens relatie, het unieke en individuele in

plaats van het algemene en abstracte. Computerterminals in ziekenhuizen en spreek-

kamers blijken op vele plaatsen reeds realiteit te zijn. Ook hiervoor geldt, dat

het maar de vraag is of deze ontwikkeling een overrompeling is of een bewuste, wel-

doordachte keuze. Alleen in het laatste geval zal er een positief effect zijn voor

de geneeskunde.

• ECONOMIE

Hoewel uit de opsomming reeds blijkt, dat alles met alles samenhangt, een constate-

ring, die eigen is aan de werkelijkheid waarin wij leven, kan men ten aanzien van

de economie toch spreken van het begin van een noodzakelijke heroriëntatie. Daarin

spelen grondstoffenschaarste, automatisering, de 'noord-zuid dialoog' en een ver-

schuivend arbeidsethos sleutelrollen. Groei zal er immers, vooral ten gevolge van

energieproblemen, niet langer inzitten. Een economie van stabiliteitshandhaving is

iets, waar menigeen ten hoogste nog op durft te hopen. De komst van de 'chip' heeft

de discussie rond Computers in de Samenleving (een Synposium aan de VU, waar deze

zaken fundamenteel aan de orde worden gesteld) hoog doen oplaaien. Belangentegenstel-

lingen zijn er te over. De overheid ziet zich geplaatst voor een veelheid van vaak

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen