Studiedag 'VU Tussen twee VU-ren' - pagina 51

- 43 -

Hij vat daarin deze beginselen als volgt samen ';

"Maar wij vertegenwoordigen, in hoe gebrekkige vorm ook^een beginsel: het

beginsel van de vrijheid, het beginsel van het burgerinitiatief, bovenal

het historisch beginsel van den Christus Gods: "zonder Mij kunt gij -

ook op het erf der wetenschappen - niets doen".

De pennestrijd tussen Bronsveld en Kuyper hing direct samen met het keer-

punt in de voorgeschiedenis der Vrije Universiteit, waartij de oorspron-

kelijk voorgestane idee van een Vrije Christelijke Universiteit werd ver-

vangen door de idee van een Vrije Gereformeerde Universiteit,

Deze omzwaai had wel een aanzienlijke versnelling van de besluitvorming

tengevolge, maar ook, althans voor wat betreft de samenwerking op het ge-

bied van het Hoger Onderwijs, een definitieve breuk tussen, "wat we kun-

nen noemen de orthodo)«ie in ruimere en in engere zin of tussen het Reveil«

en het gereformeerde type" in de Hervormde Kerk ^).

Dit betekende ook, dat de Vereniging voor Hoger Onderwijs op Gereformeerde

Grondslag zich voor de instandhouding van de door haar opgerichte univer-

siteit vrijwel geheel aangewezen zag op de gereformeerden in die Kerk, en

dat waren toenmaals grotendeels "kleine luyden".

Hoewel de V.U., dankzij haar "vrijheid van de Kerk", als instelling niet

betrokken was in de kerkelijke conflicten van 1886, 1926 en 1943» heeft

zij de schadelijke invloed daarvan wel degelijk ondervonden. Zij zag daar-

bij haar geestveirwante achterban, voor wat haar samenstelling naar kerkelyke ge

zindte betreft, in opeenvolgende stappen éénzijdiger worden. Voor het hui-

dige moet worden geconstateerd, dat de ongeveer 1^0,000 leden en donateurs

der Vereniging en de ongeveer 1^.000 spaarsters van Vrouwen VU-Hulp voor

het overgrote deel behoren tot de Gereformeerde Kerken in Nederland, die

sinds het conflict van 1926 in het spraakgebruik als "synodaial" plegen te

worden aangeduid.

Weliswaar zijn door de Vereniging bij herhaling pogingen in het werk ge-

steld om het "contact met de hervormden" dat door de Doleantie (1886)

pijnlijk verbroken werd, te herstellen, of althans op concrete punten

(o.a. wat betreft de opleiding van predikanten), weer tot samenwerking te

komen. Maar na enkele vergaderingen en niet-officiële besprekingen liepen

deze pogingen tenslotte telkens weer op niets uit.

Het valt zeker ook aan de gang van zaken op kerkelijk terrein te wijten,

dat zich bij buitenstaanders de hardnekkige misvatting vestigde, dat de

Vrije Universiteit een van de Gereformeerde Kerken afhainkelijke instel-

ling zou zijn.

A, Kuyper, Strikt genomen. Het Recht tot Universiteitsstichting staat-

rechtelijk en historisch getoetst, (blz, 126).

Uitg, J,H, Kruyt, Amsterdam 1880,

H, Smitskamp, Een keerpunt in de voorgeschiedenis der Vrije Universi-

teit (blz. 17).

J.H. Kok, Kampen, I96I,

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen