Studiedag 'VU Tussen twee VU-ren' - pagina 309

- 277 -

Vergelijkingen met het verleden die eigen roem en tevredenheid beogen, zijn ver-

leidingen die afleiden van onze opdracht in de eigen tijd. Dan past nog eerder

de eenzijdigheid van Kierkegaard: "de ware christenen zijn in iedere generatie

gelijktijdig met Christus, hebben niets te maken met de christenen van de vori-

ge generatie, maar alles met de gelijktijdige Christus." (14) En in ons heden doet

de naam Auschwitz nog huiveren en viert de kernwapenchantage hoogtij. Vandaar

ja én nee op de vraag of we meer zien dan voortgang.

Ascese in wetenschap en technologie

Wat we in tal van sectoren van onze maatschappij in feite vjaarnemen is een zich

verscherpende tweepoligheid; is de toenemende spanning tussen het goed en ver-

keerd (kunnen) gebruiken van steeds verder strekkende technieken; is enerzijds

"een bevrijding van de humaniteit", anderzijds een sterker gevoel van "autonomie

van de mens met tendens naar nihilisme". Is dat, zoals Berkhof hiervan schrijft,

"de dubbele werking" die "de Geest vanuit Christus in de geschiedenis ontke-

tent"? (15)

Hoe dit zij, de machten die vanuit het negatieve opkomen, moeten we naar vermo-

gen en uit gegeven kracht bestrijden.

Is het daarbij altijd mogelijk een (deel)ontwikkeling van wetenschappelijk on-

derzoek of de toepassing daarvan toe te laten of zelfs te stimuleren, omdat even-

tuele negatieve aspecten, eenmaal onderkend,toch wel gecorrigeerd kunnen worden?

Kan het daarentegen nodig zijn die ontwikkeling zelf tegen te gaan? Of is dat,

afgezien van praktische moeilijkheden, in principe verwerpelijk omdat dit veron-

achtzaming zou zijn van de positieve mogelijkheden die God in mens en schepping

heeft gelegd? Moeten alle denkbare ontwikkelingen van de kernfysica, alle te

verwezenlijken toepassingen van de chips, alle mogelijke vondsten op het terrein

van de genetica enz. enz. onbeperkt doorgang vinden, vanwege de positieve kansen

die ze naar alle waarschijnlijkheid bieden tot "ontplooiing van de humaniteit"

én in de vaste overtuiging dat we de negatieve mogelijkheden, ook wanneer die

voor oommigen of velen onzer een verleiding vormen, altijd wel kunnen beperken

en weerstaan? Of is nu juist deze overtuiging van dat "altijd" een vorm van

vooruitgangsbijgeloof?

Zo ja -en zelf beantwoord ik de laatste vraag met ja- dan zullen we, uitgaande

van de norm der twee grote geboden, die wetenschappelijke, technische en daaruit

voortvloeiende maatschappelijke ontwikkelingen terug moeten dringen of moeten

staken, die ons tot het kwade geneigde mensen groter en onweerstaanbaar wordende

gelegenheden biden anderen en onszelf onvoorstelbare en onherstelbare schade toe

te brengen. Anders gezegd,dan moeten we een ascese gaan beoefenen die wijder

strekt dan alleen het veld der personele ethiek. Ook voor het wetenschappelijk

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen