Studiedag 'VU Tussen twee VU-ren' - pagina 223

- 195 -

- uitroeiing; het meest weerzinwekkende voorbeeld is het gedrag van

nazi-Duitsland t.o.v. joden, zigeuners, homofielen en anderen.

Een tweede reaktievorm is het streven naar kontinuering van de bestaande

toestand. Hiervan is bijvoorbeeld sprake als de dominant erop gericht is de

betreffende groepering als minoriteit te laten voortbestaan, bijvoorbeeld

vanwege de belangrijke, maar ondergewaardeerde funktie die de minoriteit ver-

vult. Eén illustratie daarvan is de houding van de blanke Zuidafrikaners

t.o.v. hun zwarte landgenoten.

Overigens hoeven er niet altijd dergelijke duidelijke belangen in het spel

te zijn. Het streven naar kontinuering van de bestaande toestand treffen wij

ook aan t.a.v. groeperingen waarbij dergelijke belangen niet in het spel zijn,

zoals homofielen. Zij mogen er zijn, maar zij moeten wel hun plaats weten en

die is in de marge.

In de derde plaats is het mogelijk dat de dominant streeft naar gelijkstelling

voor de wet van de minoriteiten. Dat is vaak een zeer belangrijke stap op de

weg naar emancipatie, maar niet altijd. Dat komt omdat gelijkstelling voor de

wet betekent gelijkstelling voor de regels die door de dominant zijn geschre-

ven en die zijn waarden reflekteren. In de gevallen waarin minoriteit en do-

minant uitgaan van dezelfde grondwaarden is er weinig aan de hand, maar pro-

blemen ontstaan er als dat niet het geval is. In een dergelijke situatie kan

gelijkstelling voor de wet - ondanks goede bedoelingen van de dominant -

door de minoriteit worden ervaren als een verslechtering van de situatie.

Dat was bijvoorbeeld het geval bij de Mennonieten in het 19e-eeuwse Frankrijk.

Rond 1800 vertoont deze groep alle kenmerken van een minoriteit. Door Napoleon

wordt aan hun achterstelling een einde gemaakt. Voortaan zijn zij vrij zonder

daar overigens om gevraagd te hebben. Maar als zij Napoleon verzoeken om vrij-

stelling van de militaire dienstplicht, omdat hun geloof hen het dragen van

wapens verbiedt, dan krijgen zij nul op het request. Zij zijn gelijkgesteld

voor de wet en dat betekent gelijke rechten en gelijke plichten. De inhoud

van die rechten en plichten wordt bepaald door de dominant die vanuit heel

andere waarden denkt dan de minoriteit.

Een dergelijke situatie - van fundamentele verschillen in waardenoriëntaties -

doet zich momenteel in Nederland voor tussen Nederlanders en buitenlandse werk-

nemers zoals Marokkanen (van den Berg-Eldering). Het betekent dat zelfs als

de dominant streeft naar gelijkstelling voor de wet dit nog niet altijd leidt

tot bevredigende relaties.

De konklusie die uit dit alles getrokken mag worden, is dat de samenleving er

de grootste moeite mee heeft om met allerlei groeperingen tot juiste relaties

te komen. Het gevolg daarvan is dat verschillende groeperingen in een tweede-

rangspositie verkeren. Sommigen van hen berusten in hun lot in een soort van

doffe berusting, die mede ontstaat omdat zij geen alternatief zien dat als

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen