Studiedag 'VU Tussen twee VU-ren' - pagina 71

- 63 -

Een Eigentijdse Tempel

Van ousdher is een universiteit een instelling waar wetenschapsmensen en

studenten trachten te komen tot systematische kennisverwerving. Naast het

onderwijs, systematische kennis overgedragen wordt en waar een training in

het wetenschappelijk denken en analyseren plaats vindt, is een univer-

siteit een onderzoeksinstituut, waar vragen en problemen over de ontwikke-

lingen in het moderne leven opkomen en wetenschappelijk geanalyseerd worden.

De universiteit richt zich bij voorkeur op de (alsmaar opschuivende)

grens van het menselijk kennen en kunnen en fungeert dus als een koploper

bij de moderne ontwikkeling. In het universitaire milieu worden moderne

levensvragen vaak het eerst gesignaleerd, geanalyseerd en in een ratio-

neel-kritisch kader geplaatst. De oprichting van de VU is in dit opzicht

dan ook vooral te verklaren vanuit de noodzaak van en de behoefte aan

een christelijke reflektie op de wetenschapsbeoefening.

Hoewel in het algemeen de meeste wetenschappers hun eigen aktivi-

teiten nog wel kunnen relativeren, heerst in de samenleving maar al te vaak

de mening dat de wetenschap het laatste woord kan spreken. Met een variant

op een pauselijk gezegde kan men stellen:'Scientia locuta, causa finita'.

Vooral in de na-oorlogse periode heeft de wetenschap zich opgeworpen als

de aangewezen instantie om de verschillende strukturele problemen van

onze samenleving op te lossen. Von Weizsacker (1964), een Duits filosoof

van christelijke huize, heeft reeds in een vroeg stadium gewaarschuwd

voor de dominante rol van de moderne wetenschap. Hij signaleert zelfs

een wetenschapsreligie, die in toenemende mate de vragen over de struk-

tuur van èn de orde in de werkelijkheid pretendeert te kunnen beantwoorden.

Of om zijn terminologie te gebruiken: de universiteit lijkt meer en meer

de tempel der mensheid te worden en de wetenschapsbeoefenaars vervullen

de rol van de daarin optredende priesterstand.

Kennis en Kennen

Het proces van de wetenschapsbeoefening en kennisverwerving vindt

veelal zijn oorsprong in de verwondering: hoe is een bepaald facet

van de ons omringende wereld te verklaren? Het doel van de wetenschap

is dan om door middel van een abstraktie een zekere of wetmatigheid

te ontdekken in het vaak grillige patroon van de realiteit teneinde al-

dus tot meer algemeen geldige uitspraken te kunnen komen.

Een vraag van groot gewicht is nu op grond van welke overwegingen een

zeker ordeningsprincipe ten aanzien van de werkelijkheid gehanteerd

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen