Studiedag 'VU Tussen twee VU-ren' - pagina 233

- 205 -

EMANCIPATIE

1. De Vrije Universiteit is voortgekomen uit een expansieve drang op

grond van het besef van - althans in aanleg - een religieuze en

algemeen-geestelijke superioriteit der (neo-)calvinisten.

2. Dit superioriteitsbesef grondde zich op een, als gesloten en

absoluut ervaren geheel van denkbeelden, ontleend aan een over-

wegend fundamentalistisch complex, samengevat in de term 'Schrift

en belijdenis'.

3. In de eerste halve eeuw van haar bestaan heeft VU de emancipatie

der gereformeerde kleine luyden sterk gestimuleerd, door verruiming

van hun intellectuele en geestelijke horizon, met de daaruit voort-

komende maatschappelijke gevolgen.

4. Terwille van de duidelijkheid wat overdreven gezegd, werd de VU

door het lagere kader gezien als een fabriek van aan de Schrift

ontleende beginselen, die door de volgelingen moesten worden na-

gedacht, uitgewerkt en gepraktiseerd.

5. Na de tweede wereldoorlog heeft zich een onweerhoudbaar relati-

veringsproces ingezet, waarbij drie aspecten te onderscheiden zijn:

a. van binnen uit, door de wetenschapsbeoefening zelve, b. door het

diepgaand gewijzigd denk- en gevoelsklimaat van buiten af en

c_. door de volledige subsidiëring vanwege de overheid.

6. Emancipatie brengt als nadelig bijverschijnsel mee het verlies van

de oude identiteit. Identiteitsverlies, op zijn beurt, leidt tot

polarisatie. Zich terugtrekken in een klassiek-reformatorische

egelstelling, zoals theologisch wel gebeurt, is voor de VU ongewenst

en trouwens praktisch onmogelijk.

7. Inzover men dit emancipatie der kleine luyden voltooid acht (in

engere zin is dit zeker het geval), heeft de VU in dit speciale

opzicht geen taak meer. Zij heeft wel de plicht naar haar herkomst

in kritische solidariteit om te zien en zich niet af te zetten

tegen haar achterban, voorzover die nog in het oude exclusivisme

gevangen zit. Hier ligt nog duidelijk een pedagogische taak.

8. Die taak kan alleen naar behoren worden vervuld, als de VU elk

doctrinair denken afwijst, komend zowel van rechts als van links,

en wel op grond van overweging dat zelfgenoegzame leerstelligheid

niet wetenschappelijk en niet christelijk is.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen