Studiedag 'VU Tussen twee VU-ren' - pagina 189

- 163 -

De VU als vorm van Bijzonder Wetenschappelijk Onderwijs

Aan mij zijn twee vragen gesteld. Tevens ligt het verzoek, de bij-

dragen met een concrete beleidsaanbeveling af te sluiten. Dat nodigt

uit tot een indeling in drieën.

I

De eerste vraag luidt: Zijn de argumenten pro bijzonder onderwijs

ook van toepassing op een universiteit?

Mijn antwoord luidt: Alleen in zoverre ze rekening houden met het

eigen karakter van een universiteit.

Ter toelichting van het volgende:

In mijn jeugd waren het de (kerkelijk-) Gereformeerden die de lijn van-

af de lagere school via de middelbare, 'consequent' doortrokken naar de

universiteit. Omdat heel het onderwijs valt onder de koningsheerschappij

van Christus, mag de universiteit niet in een uitzonderingspositie worden

geplaatst. Vandaar de stichting van de VU.

Dit type universiteit oefende tientallen jaren lang buiten de nauwere ge-

reformeerde kring weinig aantrekkingskracht uit. Het negatieve beeld

bevatte o.a. deze elementen: enerzijds wordt er een zeer eng omschreven

levensbeschouwing als dwang opgelegd, anderzijds betekent dat een

aantal vlaggen die de lading van het onderwijs en het studentenleven niet

kunnen dekken. Die dekking vindt nog het meest plaats in de theologie

-maar die voert vaaak apologetische achterhoedegevechten tegen alom

aanvaarde methoden en resultaten; en in de filosofie -maar daar wordt

de 'wijsbegeerte der wetsidee' met een onaanvaardbare monopolieposi-

tie bekleed. In de meeste andere vakken leek het christelijk c.q.

calvinistisch karakter onduidelijk. Er moet bij worden gezegd, dat

een afwijzing van de VU als instituut in brede kring kon samengaan

met waardering voor speciale geleerden en hun bijdragen.

Velen van mijn generatie, die op de lagere en middelbare school

uitdrukkelijk christelijk onderwijs hadden genoten, verlangden er naar

om aan de universiteit de verzuiling achter zich te laten, daar gulzig

van allerlei meningen kennis te nemen, en dan op hoop van Zegen (ja,

dat echt well) een eigen weg te zoeken. Je kan immers je rol als in-

tellectueel niet spelen als je met onkunde, angst en afweer bent

behept. Wel werd ik lid van de amsterdamse S.S.R. en ben dat ook in

mijn leidse jaren gebleven. Die was begonnen onder de naam 'Hendrick

de Cock', maar het tweede dispuut dat opgericht werd (1901) en waar-

van ik lid werd, Apedas, had al de griekse versregel als zinspreuk:

"Hoor alles aan en kies dan wat u ligtl"

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen