Studiedag 'VU Tussen twee VU-ren' - pagina 75

- 67 -

bij het keuzeproces buiten beschouwing gebleven. Daarom kunnen feiten op

zichzelf niet een volle garantie vormen voor het waarheidsgehalte van een

theorie of een uitspraak.

De toetsing van een theorie geschiedt veelal op strikt logische

gronden (bijv.het falsifikatieprincipe van Popper). Voorzover geobser-

veerde feiten daarbij een rol spelen, dient men tevens te beseffen

dat daarmee alleen de status kwo van een wetenschappelijke bodem

wordt voorzien. Het gevaar is daarbij groot dat uitspraken die logisch

wetenschappelijk als waar zijn bevonden, ook gaan funktioneren als

ethische waarheid. Wanneer bijvoorbeeld de uitspraak dat de meerderheid

van de bevolking vóór euthanasie is op grond van statistische gegevens

wordt bevestigd, dan is de verleiding al erg groot om deze uitspraak

in het demokratisch proces als een politiek uitgangspunt te nemen.

Daar dient tegenover gesteld te worden dat de status kwo mede getoetst

dient te worden aan beginselen van waarheid en vernieuwing di«; ons in

de Schrift worden voorgehouden.

Paradigmatische Vernieuwing Gewenst

Het voorgaande geeft onzes inziens aan dat volledige waardevrij-

heid veelal illusoir is: het beginsel van waardevrijheid leidt tot

een onafzienbare keten van grensvragen aan andere disciplines die

echter ook het definitieve antwoord niet kunnen geven (cf. Nagelkerke

C1979!)). Dit probleem van een 'unvollendete' methodologie kan alleen

dan opgelost worden, indien de moed opgebracht kan worden om het zgn.

dataprobleem (het dataprobleem betreft de verantwoording van de uit-

gangspunten en veronderstellingen die als een krans van data de

wetenschappelijke analyses van een bepaalde discipline omgeven; zie

bijv. Eucken (1950) binnen elke discipline bespreekbaar te maken en

dus ook vanuit een ethische of religieuze invalshoek te belichten.

In dit opzicht valt er veel te leren van de kritische filosofie, waar-

bij niet het deskriptieve maar het vernieuwende element voorop staat.

De roep om vernieuwing van en door de wetenschap is in wezen para-

digmatisch van aard. Het is met name Kuhn (1962) geweest die geponeerd

heeft dat vigerende denkmodellen en uitgangspunten in wetenschap-

pelijke disciplines (de zogenaamde paradigma's) sprongsgewijs veranderen

Naarmate de heersende paradigma's minder in staat zijn om nieuwe vraag-

stukken adekwaat te analyseren, wordt de roep om een nieuwe denk-

richting groter.

In het licht van de sociale kosten van de na-oorlogse ekonomische

groei wordt bijv. momenteel (m.i. terecht) gepleit voor een ander pa-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen