Studiedag 'VU Tussen twee VU-ren' - pagina 221

- 193 -

DE VU EN DE EMANCIPATIE VAN MINORITEITEN

de begrippen

"Emancipatie" wordt in de sociale wetenschappen in hoofdzaak in twee beteke-

nissen gebruikt:

- als aanduiding van een bepaald wetenschapsprogram

- als aanduiding van empirisch waarneembare processen.

Bij dat laatste wordt dan weer gedacht aan twee typen bewegingen:

- de beweging van de mens(heid) vanuit een situatie van vervreemding en ge-

bondenheid, naar het rijk van de vrijheid

- de beweging van allerlei groeperingen die streven naar erkenning van hun

gelijkwaardigheid en naar gelijke behandeling.

In deze bijdrage wordt het begrip emancipatie uitsluitend in deze laatste

betekenis gebruikt.

Het emancipatiestreven, dus het streven naar gelijkwaardigheid en gelijke

behandeling duidt erop dat er groeperingen zijn die als minderwaardig worden

beschouwd en worden gediskrimineerd. Het feit dat zij gediskrimineerd worden

duidt er dan weer op dat zij geen machtsposities bezetten. Zou dat immers wel

het geval zijn, dan zouden zij die diskriminatie niet dulden. In beschrijvingen

van konkrete emancipatiebewegingen - bijv. van vrouwen en negers - valt verder

op dat zij zich bevinden in de marge van de samenleving. Deze kombinatie van

kenmerken stempelt hen tot wat in de sociologie vaak aangeduid wordt als mino-

riteiten. Onder een minoriteit kan worden verstaan een marginale groep, die

geen machtspositie bezet en gediskrimineerd wordt. Haar onafscheidelijke spie-

gelbeeld is de dominant: dat is een kerngroep die de machtsposities bezet en

diskriminerend optreedt t.a.v. één of meer groeperingen.

De term minoriteit is hier niet een kwantitatief, maar een kwalitatief, nader,

sociologisch begrip. Om beide betekenissen uit elkaar te houden wordt de term

minderheid hier gereserveerd voor aanduidingen van kwantitatieve aard. Gaat

het om de sociologische betekenis dan wordt de term minoriteit gehanteerd. In

de lijn hiervan kunnen twee begrippen-paren worden onderscheiden:

- minderheid en meerderheid

- minoriteit en dominant.

Er is een relatie tussen die twee paren in die zin dat minoriteiten doorgaans

tevens minderheid zijn en de dominante groepering vaak de meerderheid vormt.

Maar noodzakelijk is dit niet.

het voorkomen van minoriteiten

In vele samenlevingen zijn groeperingen die beantwoorden aan de omschrijving

van een minoriteit. Te denken valt onder meer aan Molukkers, Surinamers en

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen