Studiedag 'VU Tussen twee VU-ren' - pagina 195

- 169 -

Over de mogelijkheid van een christelijke wetenschap en wijsbegeerte.

De laatste alinea van vraag Ib luidde:Is het mogelijk van christelijke weten-

schap dan wel van christelijke wetenschapsbeoefening te spreken? Is er plaats

voor een christelijke wijsbegeerte?

Wetenschap en wijsbegeerte worden afzonderlijk genoemd. Zij komen hier dan

ook afzonderlijk aan de orde.

De vraag naar de christelijke wetenschap is impliciet beantwoord door de sta-

tutenwijziging van de Vereeniging voor wetenschappelijk onderwijs op Gerefor-

meerden grondslag. Heette het in 1879:'De Vereeniging staat voor alle onder-

wijs, dat in hare scholen gegeven wordt, geheel en uitsluitend op den grond-

slag der Gereformeerde beginselen', in 1975 is 'onderwijs' vervangen door

'arbeid', op de grondslag van 'het evangelie van Jezus Christus, dat naar de

openbaring in de Heilige Schrift de mens in zijn gehele leven roept. ..'

In de nieuwe formulering gaat het niet meer om christelijk onderwijs (en ik

neem aan dat daarmee in 1879 tevens werd gedoeld op onderzoek en alle weten-

schapsbeoefening) maar om de mens die in zijn (bijv.wetenschappelijke) arbeid

geroepen is om volgens het evangelie God en zijn medemensen te dienen.

Maakt dat veel verschil? Ongetwijfeld. Ten eerste behoeft er niet meer over

te worden getwist wat er tot die Gereformeerde beginselen al dan niet be-

hoort. Ten tweede worden de wetenschappen niet meer aan bepaalde, niet door

hen zelf vastgestelde onomstotelijkheden gebonden. Ten derde...krijgt het

Evangelie de vrije hand om voor de mens een licht op zijn pad te zijn in

plaats van een hek langs zijn weg. Daarmee is de gedachte van een christe-

lijke wetenschap losgelaten.

De wetenschap is autonoom, of we het toejuichen of niet. Ongetwijfeld had

Abraham Kuyper iets profetisch toen hij al een eeuw geleden vreesde voor

een eigenmachtige wetenschap. Wij leven in een door Big Science beheerste

wereld, en wij zijn daar niet gelukkiger of vrediger op geworden. Al pro-

fiteren wij dagelijks van haar als gewoonste zaak ter wereldl En of een

VU ons als tegenwicht een duidelijk herkenbare 'christelijke wetenschap'

heeft opgeleverd, valt te betwijfelen.- Hoe moeten wij dan aan met die

autonomie?

In feite bestaat zij niet. In feite is zij een illusie. Big Science (en

dat zijn met name de natuurwetenschappen met hun handlangers, de techno-

logische wetenschappen), big business big politics leven in een onderling

handje-plak. Zij zijn alleen door hun onderlinge hulp 'big' - en juist

daaraan hebben wij de gevaren èn de voordelen van de wetenschap te danken.

Zonder de moderne medicijnen van de grote firma's zouden de meesten van ons

er niet meer zijn. De autonomie der wetenschap is een farce. Beter: zij

is een ideaal, een eis, een opgave. Namelijk om alle (politieke, ideolo-

gische, economische, emotionele) storingen in de vrije toegang tot de wer-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen