Studiedag 'VU Tussen twee VU-ren' - pagina 63

- 55 -

aangeduid zou kunnen worden als de instrumentalisering van de wetenschap.

Meer en meer werd de wetenschap technisch instrument om de werkelijkheid

te beheersen en te manipuleren. Het waardeoordeel werd uit de wetenschap

gebannen. Het was vooral Max Weber die, naar het voorbeeld van de natuur-

wetenschap, zich inzette voor het waardevrij maken van de wetenschap,

voor de ontideologisering van het denken. Uit naam van het objectiviteits-

ideaal mocht er geen sprake meer zijn van waardebepaaldheid. Dit beteken-

de niet dat waarden überhaupt geen rol meer mochten spelen. Volgens Weber

was er wel steeds een waardebetrokkenheid aan de orde. Waar wordt het

neutrale instrument van de wetenschap op gericht? Welke doeleinden worden

er nagestreefd? Dat zijn externe vragen waarbij waarden een rol spelen.

Maar binnen de wetenschap was geen plaats meer voor waarden, anders dan

als voorwerp van onderzoek.

Met het verdwijnen van waarden uit de wetenschap zelf verdween ook

een belangrijke impuls uit het streven naar een christelijke wetenschap.

In dit opzicht is het oorspronkelijk ideaal in de lucht komen te hangen.

Mag de idee van een aparte christelijke wetenschap achterhaald zijn, de

vragen naar de doeleinden en de effecten van de wetenschap zijn echter

gebleven en worden de laatste decennia steeds nadrvikkelijker gesteld.

Daar moet onmiddellijk aan toegevoegd worden dat ook de vraag naar de

vooronderstellingen van het wetenschappelijk denken gesteld moet worden.

In dit verband dient te worden opgemerkt dat in een tijd - de dertiger

jaren - waarin deze vraag praktisch genegeerd werd, een filosoof aan de

VU, Dooyeweerd, met grote nadruk op de noodzaak wees van een analyse

van de vooronderstellingen. Momenteel is er voor dit soort wetenschaps-

theoretische vragen weer grote aandacht, evenals voor de vraag naar de

verhouding van wetenschappelijke kennis tot andere vormen van kennis.

Bij de doordenking van vragen die betrekking hebben op uitgangspunten

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen