Studiedag 'VU Tussen twee VU-ren' - pagina 277

- 245 -

4. De oriëntatie van wetenschap

Ik vraag nu aandacht voor een ander aspect van de W en S problematiek.

Voor de meeste wetenschappers is wetenschap zelf ethisch neutraal

en gaat het vooral om het in de hand houden van de gevolgen. Ook

het begincitaat uit de vorige paragraaf gaat hiervan uit. Is dat

echter wel terecht?

Zelf houd ik mij binnen de W en S-problematiek ondermeer bezig

met de vraag naar fysika en bewapening. Bij het lezen en nadenken

daarover vraag je je af hoe het toch komt, dat wetenschappenjk-tech-

nische kennis zo gemakkelijk gebruikt kan worden voor het ontwikkelen

van steeds verfijnder moordwerktuigen. Dat kan verband houden met

het feit dat naar schatting 40 S 50 % van de beta-onderzoekers in

de wereld werken voor militaire opdrachtgevers. Maar dan nog blijft

de vraag liggen of deze oriëntatie van wetenschap en techniek op

oorlog wellicht zijn terugslag heeft op het wetenschappelijk onder-

zoek zelf en op de daar gebruikte methoden en technieken. Als dat

zo is, dan is wetenschap zelf ook niet ethisch neutraal.

Deze vraagstelling komt in mijn verhaal binnen vanuit de zorg

over toepassingen. Anderen formuleren haar na een analyse van de

historische ontwikkeling van wetenschap. Ik denk aan Roszak (9)

die schrijft dat de analystische aanpak van de Cartesiaanse wetenschap

de werkelijkheid in microscopische stukjes snijdt die ze bestudeert,

maar daarmee het zicht op het geheel verliest.En wat meer is, dat

geheel zelfs vernietigt. En dan ligt het construeren van moord-

werktuigen voor die vernietiging voor de hand.

Ik denk dus, dat de studie van W en S ook de wetenschap zelf

ter discussie moet stellen. Dit gebeurt zelden. Men schrijft de

slechte en verkeerde praktijk van wetenschap soms toe aan de zonde

in de mens, vaker aan de onevenwichtigheid in de machtsstructuren

en dikwijls aan het kapitalistische systeem. Elk van deze verklarings-

wij zen bevat stellig een kern van waarheid en de strijd voor demo-

cratische verdeling van macht en een gecontroleerde sturing van

wetenschap moet top-prioriteit hebben. Maar toch moet óók de dieper

liggende vraag gesteld worden, zeker aan een universiteit.

Hoe komt het dan, dat deze kernvraag zo weinig aandacht krijgt.

Zelfs aan een universiteit als de VU die toch ook is opgezet om de

wetenschap van haar tijd kritisch te volgen'. Ik vermoed dat de oor-

zaak is, dat de wetenschapper zich zo zeer vereenzelvigt met zijn

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen