Studiedag 'VU Tussen twee VU-ren' - pagina 290

- 258 -

3. EN NU, VU ?

Wij gaven met enkele grote streken een schildering van een aantal ontwikkelingen in

wetenschap en techniek, die hun weerslag zullen hebben op de wereld van morgen. Een

wereld, waarin de student van vandaag verantwoordelijkheid zal dragen als econoom,

politicus, predikant, arts, fysicus, bioloog of socioloog. Zal hij die wereld bewe-

gen en een Archimedisch vertrekpunt hebben, of zal hij zelf bewogen worden door de

maalstroom van gebeurtenissen in de cultuur?

Heeft onze Vrije Universiteit, die gelukkig te prijzen is hét Archimedisch vertrek-

punt bij uitstek, de Hoeksteen zelf, te kennen, daar niet alles mee te maken?

Het behoeft geen verwondering te wekken, dat op basis van het voorgaande de schrij-

ver van deze bijdrage van mening is, dat zo er één tijd is, die aanleiding geeft

tot het doordenken van grondslagen, methoden en toepassingen van de wetenschap, het

de onze is. Dat wij daarom in het bestaan van de VU unieke mogelijkheden hebben om

dit te doen vanuit het vermelde vertrekpunt, behoeft geen betoog. Bij alle doceren

en onderzoeken zal echter meer moeten doorklinken van de verwondering en bewondering

die de christen eigen is, als hij de Schepping doorvorst, maar ook van het besef van

afhankelijkheid en tekortschieten in inzicht en wijsheid. Reden tot grootheidswaan

is er allerminst. Daarvoor plukken wij in wetenschap en techniek teveel de vruch-

ten van positivistische wetenschap, die wrang smaken en tot uitdrukking komen in

woorden als milieuverontreiniging, kernafval, atoombewapening, abortus provocatus,

drugsverslaving en - ondanks de eeuw van de communicatie - de schrijnende eenzaam-

heid. Zijn de kleinzonen van dr Abraham Kuyper daarin ook niet kinderen van hun

eigen tijd geworden, die pogen uitsluitend met dezelfde wetenschap en techniek die

dit alles heeft veroorzaakt, zich aan de eigen haren uit het moeras te trekken?

Het is wel duidelijk dat wij er niet zijn met enkele bijstellingen, maar de zaak in

de grond dienen aan te vatten. Het is ook geen zaak van slechts een Commissie Doel-

stelling hier en een Bezinningscentrum daar, waarachter wij ons zouden kunnen ver-

schuilen, maar een zaak van eigen overtuiging, die in wezen ons hart dient te raken.

Vergeet het anders maar.

De tijd van over-optimistisch wetenschappelijk bezig zijn is voorbij. Het is hoog

tijd, dat wij met elkaar doorvragen naar de apriori's, die schuilgaan achter de

ontwikkelingen die voor de deur staan. Dat denken wordt meestal pas actueel, als

het gevaar van een ontwikkeling reeds aanwezig is en ons bedreigt. Norbert Wiener,

de vader van de Cybernetica, die Systeemleer, Informatica en Regeltheorie omvat,

zei het reeds in zijn 'The human use of human beings': "Modern man ... will accept

the superior dexterity of machine-made decisions without too much inquiry as to the

motives and principles behind these". Het gaat niet aan bij al deze ontwikkelingen

'Gods water over Gods akker te laten lopen' en zonder meer te vertrouwen dat het

alles wel goed zal komen. Ook Einstein had aanvankelijk wel vertrouwen in weten-

schappelijke methoden en resultaten, getuige zijn opmerking "Der Herr Gott ist

raffiniert, aber boshaft ist Er nicht". Dat laatste mogen wij inderdaad beamen. Wij

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen