Studiedag 'VU Tussen twee VU-ren' - pagina 116

- 96 -

Met het voorgaande hoop ik aannemelijk te hebben gemaakt, dat de

wiskunde (en de andere vakwetenschappen evenmin) niet geheel kan worden

losgemaakt uit de totale zinvolheid van de werkelijkheid.

Ook van belang voor ons onderwerp is het feit, dat er onzekerheid

is over de grondslagen van de wiskunde, dat men hier zwaarder aan tilt

naarmate men meer de behoefte heeft om de autonomie van het menselijk

denken bevestigd te zien, en dat dit invloed heeft op de wijze waarop

men de wiskunde beoefent. Zo heeft de bekende wiskundige Hermann Weyl

gezegd: „Aan de buitenkant schijnt de grondslagencrisis ons dagelijks werk

niet te hinderen, maar toch wil ik bekennen, dat hij een grote praktische

invloed gehad heeft op mijn leven-'als wiskundige: hij richtte mijn belang-

stelling op gebieden die ik betrekkelijk „veilig'achtte, en heeft voort-

durend afbreuk gedaan aan het enthousiasme en de volharding waarmee

ik mijn onderzoekingen deed.. Deze ervaring wordt waarschijnlijk gedeeld

door andere wiskundigen, die niet onverschillig staan ten opzichte van

de vraag, wat hun wetenschappelijke ondernemingen betekenen in verband

met het geheel van de bekommernissen, het lijden, het kennen en het

creatieve bestaan van de mens in de wereld".

Van nog meer bdang dan de persoonlijke „Sitz im Leben" van de we-

tenschapsbeoefenaar is de socio-culturele context waarin de wiskunde

beoefend wordt. Heel duidelijk is dit in de Griekse oudheid. De Pytha-

goreërs maken van de wiskunde een instrument voor het speculatieve den-

ken over de ware aard van het zijnde. Dit is de hele Griekse oudheid

in hoofdzaak zo gebleven. De wiskunde is tot aan de tijd van Newton

hierdoor getempeld. Men denke slechts aan het uitbannen van het irra-

tionele getal.

Het belang van de socio-culturele context komt sterk naar voren

als men nadenkt over het merkwaardige feit, dat de moderne wetenschap

in de Westerse cultuur ontstaan is en nergens anders. Het historisch

onderzoek van de tijd van de „mechanisering van het wereldbeeld brengt

Hooykaas tot de uitspraak: „Science is more a consequence than a cause

of a certain religious view" (in: Fieligion and the rise of modern science)

Aldus plaats ingeruimd hebbend voor de pluraliteit in de wiskunde

dienen we ook recht te doen aan de consensus die aanwezig is. De aard

van deze consensijs is zodanig, dat er geen basis is voor een christelijke,

of marxistische, of kritische, of .... wiskunde. De consensus vloeit

voort uit de algemeengeldigheid van de scheppingsstructuren. De wegen

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen