Verslag studiedag 'VU tussen twee VU-ren' - pagina 83

vrienden hier betrap op zekere gevoelens van minderwaardigheid. Die moet je

hele.Tiaal niet hebben; dat is nou het laatste wat je hebben mag. Je moet zeg-

gen: Ik maak fouten, omdat ik iets doe op een bepaald gebied waar jij niet

aan doet. Zo gauw je meedoet mag je mij ook van de fouten beschuldigen.

Het wetenschappelijk bedrijf bestaat overal voor een overweldigende meerder-

heid uit de "Karrner", om zo te zeggen, maar de wetenschap is positief nooit

door hen vooruit gegaan, maar altijd door de meta-wetenschappelijke sprong-

en, vanuit een blik van buiten af of van boven af op het geheel. Sinds de

boeken van Kuhn hoeft dat niet verder beargumenteerd te worden.

Ergens moet een plaats zijn waar men dit wil weten en willen, heel systema-

tisch, in Gods naam.

Wat betekent dit nu concreet en positief? Dat ligt natuurlijk per vakgebied

verschillend. In het algemeen betekent het allereerst: niet reducerend het

algemene opsporen, maar synthetiserend het nieuwe en creatieve ontdekken;

of liever beide, want God is de God van de eenheid van de werkelijkheid, zij

is een eenheid; maar ook van de veelvoudigheid binnen deze werkelijkheid, de

soms herleidbare - maar wat is herleidbaar ? - soms verbindbare, soms heel

moeilijk verbindbare werkelijkheden. Voor beide hebben we evenzeer oog te

hebben. Beide zijn aan Gods relativerende transcendentie ontsprongen. Unita-

risme en pluralisme horen bijeen, analyse en synthese.

iMaar het zijn niet alleen de christenen aan wie dit karakter van de werke-

lijkheid zich opdringt, ü kunt natuurlijk allerlei steun om u heen vinden,

bij Kant (als u Kant recht verstaat; hij is vaak toch wel erg dualistisch

misverstaan), bij de neo-Kantianen, vooral bij de Badense school, bij Dilthe/,

in het algemeen bij Duitse denkers vanaf 1880 tot ver in de twintigste eeuw,

bij de fenomenologische scholen, bij de Schichtenlehre van Nicolai Hartraann,

in de paradigmawisseling van Thomas Kuhn. En dan zeg ik ook: bij de Wijsbe-

geerte der Wetsidee, mits van haar totalitaire en schematistische aard ont-

daan (maar zo ver is de derde generatie ook wel). Mij viel eens de verwant-

schap van de W.de W. met Nicolai Hartmann en zijn Schichtenlehre op. Ik zei

dat tegen een tegenstander van de Wijsbegeerte der Wetsidee; toen zei hij:

Dat is het ergste wat je van de Wijsbegeerte der Wetsidee kunt zeggen, dat

een of andere paganist het ook al heeft gedacht. Nu, dat is natuurlijk tegen

een calvinistisch monopolie, maar het pleit evenzeer voor als tegen, zou ik

willen zeggen. Ik zie nogal wat in de huidige derde generatie, en mis-

schien beleven we nog eens een come-back van Dooyeweerd.

Natuurlijk is dat allemaal niet ieders werk. De last van het eigene van de

Vrije Universiteit zal hopelijk door iedereen worden beseft, maar kan niet

71

.:.»;m\

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen