Verslag studiedag 'VU tussen twee VU-ren' - pagina 71

dat in cultuur gebracht. Het gevaar daarbij is, dat de wetenschappelijke

kennis een leven op z-ichzelf gaat leiden en afgesneden wordt van diepere,

meer impliciete kennislagen, waaruit zij is voortgekomen. In onze dagen

krijgt men weer meer oog voor dat probleem. Men denke bijv. aan het werk

van Thomas Kuhn, waarin hij betoogt dat wetenschappelijke kennis altijd in-

gebed ligt in paradigmata, die veelal impliciet blijven.

Tenslotte een laatste opmerking over het menselijk kennen. Kennis en nor-

mativiteit hangen samen. Er zijn normatieve gedragsdeterminanten (Duijker)

die een duidelijk cognitief karakter dragen. De mens voelt zich blijkbaar

verplicht conform zijn kennis te handelen. Naaur" de mening van Duijker spe-

len deze normatieve gedragsdeterminanten zelfs een hoofdrol bij het mense-

lijk handelen. Kennis is gegrond in handelen, maar geeft op haar beurt ook

richting aan ons handelen.

Op grond van deze - zeer summiere - uiteenzetting over de menselijke cog-

nitie, ga ik enkele opmerkingen maken over het probleem van pluraliteit en

consensus.

Ik begin met de pluraliteit op het gebied van wetenschap en wetenschapsop-

vatting.

Wetenschap en wetenschapsopvatting

Naar mijn opvatting is wetenschappelijke kennisverwerving niets anders dan

het resultaat van een toespitsing van het algemene proces Vcin kennisverwer-

ving. Met name van dat onderdeel dat zich bezighoudt met het logisch-ratio-

neel expliciteren van onze kennis.

Uiteraard is wetenschappelijke kennisverwerving werk van een gemeenschap.

Wetenschappelijke kennis wordt binnen de gemeenschappen van instellingen

voor wetenschappelijk onderzoek ontwikkeld.

Waaruit bestaat de genoemde toespitsing? In de eerste plaats kiest men een

onderwerp, men beperkt zich tot bepaalde objecten van kennis. Vervolgens

beperkt men zich ook tot bepaalde gezichtshoeken of optieken, waaronder

men naar zijn objecten gaat kijken. Ter verduidelijking een voorbeeld. De

psychologie beperkt zich gewoonlijk tot het onderzoek van menselijk gedrag.

Dat gedrag kan evenwel nog op verschillende manieren bezien worden. Bijv.

als fysische bewegingen, maar ook als doelgericht, intentioneel gedrag. Bij

het bedrijven van psychologisch onderzoek zal men de wijze waarop men "ge-

drag" opvat duidelijk moeten afgrenzen.

Tenslotte betekent toespitsing: het zich voegen naar strakke methodologi-

59

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen