Verslag studiedag 'VU tussen twee VU-ren' - pagina 79

Wetenschapstheoretische bezinning aan een christelijke universiteit

H. Berkhof

Voor mijn inleiding van vanmorgen kreeg ik van de voorbereidingscommissie

een tweeledige vraag, om ten eerste enkele hoofdpunten uit mijn eigen bij-

drage aan te stippen en ten tweede in te gaan op vragen "die bij ons leven'.'

Op dat eerste punt ga ik niet in; ik respecteer mijn gehoor en neem dus aan

dat het minstens de bijdragen van collega Van Putten en van mij heeft gele-

zen. Wel breng ik enkele verhelderingen aan: Op bladzij 165 in de map, he-

lemaal bovenaan moet u een romeinse II zetten, en op bladzij 167 in het mid-

den een romeinse III, dan is het overzicht iets duidelijker. Op een enkele

typfout wijs ik: Op bladzij 166, in de tweede volledige alinea, in de vijf-

de regel vindt u het woord "marxisme"; dat moet zijn "marxisten".

Het tweede verzoek was, "concreter in te gaan op vragen die bij ons leven";

in de bewoordingen van de voorbereidingscommissie: "Van de heer Berkhof zijn

wij geïnteresseerd in een uitwerking van zijn idee van de wetenschapstheo-

retische bezinning, zie bladzij 167. In hoeverre zijn hiervoor christelijke

of andere wereldbeschouwelijke uitgangspunten nodig? Zou het neutraal kun-

nen? In het eerste geval zou het toch nodig zijn bij de aanstelling van VU-

personeel een selectie te maken naar opstelling ten aanzien van de doel-

stelling, bijv. de huidige." Mijn antwoord zou moeten luiden: Ik wil iets

bescheideners dan Abraham Kuyper, maar iets pretentieuzers dan Pais. Kuy-

per was zelf trouwens ook verlegen met zijn eigen "christelijke wetenschap"'

u moet eens lezen dat onthullende stuk stuk "tweeërlei wetenschap" in Ency-

clopaedie der Heilige Godgeleerdheid, deel II, bladzij 102 -125, dat veel

meer is uitgevallen als een lofzang op wat alle wetenschappen, christelijk

of niet-christelijk, verbindt dan een vooropstellen van wat ze onderscheidt.

Maar ik wil ook geen opleidingsschool die in vier cursusjaren doctorandus-

sen kweekt; daar ben ik erg bezorgd over. Dit breekt nu bijna geheel de toch

al marginaal geworden vorming tot intellectuele denker af aan onze universi-

teiten. Een denker/intellectueel is een denker die vanuit achtergronden kan

denken en de dingen in wijdere verbanden zet en daarom cultuurdrager kan

zijn. De titel "Hoger onderwijs voor velen" is mijns inziens omineus.

Ergens moet aan tenminste één universiteit de volgehouden wil bestaan om de

wetenschap niet geïsoleerd en vakmatig begrensd naar haar oppervlaktemetho-

dieken te beoefenen, maar om haar alzijdig te relateren en te relativeren.

Relateren aan wetten die de werkelijkheid haar opdringt, aan haar bewuste

en onbewuste vooronderstellingen, die expliciet moeten worden gemaakt, aan

67

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen