Dr. Abraham Kuyper en de Vrije Universiteit - pagina 125

4. EERST DE VRIJE UNIVERSITEIT EN

DAARNA DE DOLEANTIE

Bij het vijftigjarig bestaan merkte prof. Fabius op:

'De Vrije Universiteit staat volstrekt buiten het kerkelijk conflict

van 1886 en daarop volgende jaren. Zeker is het niet door haar in

het leven geroepen; zelfs niet uitgelokt. Ook hier staat het vlak

omgekeerd en ligt de schuld bij de Haagsche Synode alleen.'

Over die problematiek gaat het in dit hoofdstuk. Niet over de schuld van

de synode, maar over de mate van betrokkenheid van de VU bij de Do-

leantie. Fabius had daarbij het juridische gelijk aan zijn zijde. De VU

was geen partner in kerkelijke zaken. Zij hield zich alleen bezig met het

onderzoek, de verdediging en de propaganda van de 'Gereformeerde be-

ginselen' op wetenschappelijk terrein.

Dat hadden de hoogleraren Hoedemaker, Kuyper en Rutgers in een

vergadering aan de afgescheiden predikanten J. Hessels, J. Nederhoed,

D.K. Wielenga en J.H. Donner verklaard. Daarom waren ook de afge-

scheiden studenten aan de VU welkom.

Maar historisch gezien stond de VU in nauwe relatie met het conflict

van 1886. Allen: directeuren, curatoren, hoogleraren en studenten wa-

ren actief bij de Doleantie betrokken en wie niet meeging, scheidde van

de VU.

Van de andere kant bezien: zonder de noodzaak tot kerkherstel was

er geen VU ontstaan. De vraag of de Doleantie ook gekomen zou zijn,

indien de studenten van de VU tot de hervormde kansels zouden zijn

toegelaten, is een speculatieve vraag die niet te beantwoorden is.

Wie echter de VU met de Doleantie in nauw verband brengt, moet dat

ook doen met de Stedelijke Universiteit van Amsterdam. Ook die uni-

versiteit heeft een grote bijdrage aan het kerkelijk conflict geleverd, zo-

als nog zal blijken.

De eerste student meldde zich al in een vroeg stadium bij Kuyper. Dat

was Jan H. Houtzagers uit Ede, die al twee jaar te Utrecht had gestu-

deerd. Zijn vader was overleden en zijn moeder wilde graag dat hij naar

de VU overging. Kuyper raadde hem aan om na het propedeutische exa-

men te Utrecht naar Amsterdam over te komen.

Maar na dat examen aarzelde Houtzagers. Hij overwoog om in Am-

121

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen