De Vrije Universiteit na Kuyper - pagina 178

gewezen, maar pas door het boek Karl Barth van prof. Th. L.

Haitjema werd hij bekend. En in dat jaar 1926, waarin Kolfhaus

sprak en de Synode van Assen werd gehouden, kwam Barth zelf

naar Nederland. In De Reformatie schreef Hepp zijn commentaar:

'Karl Barth vereerde ons land met een bezoek. Noch zijn houterige

voordracht, noch zijn hoekige verschijning elektriseerden.

Imponeerend was de absoluutheid, waarmee hij zijn Umwertung

vieler Werte voordroeg. Prof. Haitjema beleefde extatische dagen.

Dr. de Hartogh voelde zich gedesillusioneerd. De overigen bleven,

voor zoover bekend, kritisch en nuchter.'

Karl Barth was in een Zwitserse pastorie geboren, waar men

Duits sprak. Hij was meer in de traditie van Calvijn dan die van

Luther opgegroeid. Hij studeerde in Duitsland en kwam onder

invloed van de Duitse neo-Kantiaanse filosofen, die ook grote

invloed op de Nederlandse theologen en filosofen uitoefenden. Van

huis uit was er bij Barth belangsteUing voor de sociale beweging en

hij koos zelf voor het socialisme.

De Eerste Wereldoorlog had Karl Barth diep geschokt. Vooral

het manifest van de Duitse geleerden, waarmee deze zich

onvoorwaardelijk achter de oorlogspolitiek van keizer Wilhelm n

schaarden, vond hij verschrikkehjk. Mee door die oorlog brak de

band bij hem, die de theologen hadden gelegd tussen een liberale

God en de zedelijke, burgerUjke Europese mens. Barth leerde dat

God, de eeuwige God, niets met het politieke gedoe van die

mensen te maken heeft en slechts in de Woordverkondiging, hier en

nu op de kansel, zichtbaar wordt. Dat was de 'Abwesenheit im

Diesseits des Jenseits Gottes'. De paradox en de dialectiek in de

verhouding tussen God en mens, het volgens Barth geen christelijk

leven, geen christelijke politiek en geen christelijke wetenschap toe.

Een Vrije Universiteit en een Anti-Revolutionaire Partij werden

door deze dialectische theologie aangevallen en verworpen. Voor

een christelijke wijsbegeerte was geen plaats en voor een christelijke

theologie slechts als Kirchliche Dogmatik. Barth zei zelf: 'Wenn ich

ein "System" habe, so besteht es darin, dasz ich das, was

Kierkegaard den "unendUchen qualitativen Unterschied" von Zeit

und Ewigkeit genaimt hat, in seiner negativen und positiven

Bedeutung möglichst beharrUch im Auge behalte.' En: 'Gott ist im

Himmel und du auf Erden.'

Deze dialectiek van tijd en eeuwigheid betekende dat Karl

Barth de gereformeerde wereld van buitenaf in haar geheel en

172

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen