Dr. Abraham Kuyper en de Vrije Universiteit - pagina 56

'Geen gebied des levens blijve u dus als christen vreemd! Geen le-

vensvraag worde opgeworpen, waarop door u geen antwoord van

den Heer gezocht wordt... In eiken wedloop des levens vinde de

wereld u steeds vooraan.'

Deze taal van kerkelijk activisme sprak vooral de studenten aan. Eén

van hen, N.A. de Gaay Fortman, kende Kuyper uit Leiden. Als student

te Utrecht, ontmoette hij de predikant van Beesd in de universiteitsbibli-

otheek. Samen met enkele andere studenten zocht hij Kuyper op, toen

deze naar Utrecht overkwam, om over de intreepreek te praten. Namens

een veertigtal studenten vroegen ze om publikatie van de rede.

Later vormde Kuyper samen met de jurist prof. mr. B.J.L. de Geer

van Jutphaas een studentenclub, waarin de werken van Groen werden

gelezen. De Gaay Fortman werd daar ook lid van.

Met zijn intreerede had Kuyper aangegeven dat hij kerkherstel wilde,

zonodig door scheiding, en dat zijn strijd om de beginselen op alle ter-

reinen gevoerd zou worden. Hij was predikant; Groen en De Geer waren

politici, die het christelijk onderwijs in ere wilden herstellen. Behalve

met Groen zocht Kuyper ook samenwerking met De Geer. En de studen-

ten werden bij hun gezamenlijke actie betrokken.

Kuyper had in de kerk zijn handen vol met werk, maar toch zocht hij

ook nog een persorgaan om breder invloed uit te kunnen oefenen.

In Beesd had hij een spaarbank van de Maatschappij tot Nut van 't

Algemeen opgericht. In Utrecht schreef hij een rede over die 'Nuts-

beweging', die hij 25 januari 1869 te Amsterdam uitsprak. Het Nut had

eerst een christelijke kleur, werd daarna kleurloos en was toen modern

geworden, vertelde hij, en tenslotte had het Nut zich tegen de christelij-

ke school gekeerd.

Van deze beweging leerde hij hoe men de 'mindere volksklassen' kan

bereiken, hoe men volk kan organiseren en er leiding aan geven. Van

het Nut nam hij het denkbeeld over 'van vrijwillige vereeniging ter be-

hartiging van maatschappelijke belangen'.

Hij zei: 'voor zooveel de wijze van inrichting betreft, kunnen onze

christelijke insteüingen zeker niet beter doen, dan bij datzelfde " N u t "

ter school gaan.'

Zijn organisatietalent ontwikkelde hij voor een belangrijk deel in de

school van het 'Nut van 't Algemeen'.

Drie maanden later sprak Kuyper opnieuw in Amsterdam, nu over

Eenvormigheid, de vloek van het moderne leven. Met deze rede trof hij

het hart van de samenleving.

Nederland was een neutrale standenstaat onder een christelijke naam.

De contra-revolutionaire richting, die in Utrecht sterk vertegenwoor-

52

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen