De Vrije Universiteit na Kuyper - pagina 36

Vóór 1905 had niet iedereen zich daar even verdienstelijk aan

gehouden. Voor de jaren na 1905 zien we dat deze regel nog door

vele rectores werd nagestreefd, al moet opgemerkt worden dat

onder wetenschap steeds meer het eigen specialisme werd verstaan

en dat het geloof niet steeds even duidelijk onder woorden werd

gebracht.

Inzake de formulering van dat geloof was ook van groot belang

de Synode van de Gereformeerde Kerken, die in augustus en

september 1905 te Utrecht werd gehouden. Daar werd opnieuw,

zoals eerder op de Synode van Middelburg in 1896, bezwaar

ingebracht tegen de wedergeboorteleer en andere gedachten van

Kuyper. Ditmaal had prof. L. Lindeboom van Kampen, samen met

veertig predikanten, ouderlingen en diakenen en met collega M.

Noordtzij, een brief aan de kerkeraden geschreven met Vijf

stellingen betreffende leeringen, waarover in de Gereformeerde Kerken

van Nederland in de laatste jaren verschil gevallen is (Kampen, 1905).

Zonder de kritiek op Kuyper nog eens te formuleren, werd

daarin positief gesteld wat de kerken in haar belijdenis leerden over

rechtvaardigmaking, wedergeboorte, verbond en doop. Afgewezen

werd het Kuyperiaanse denken, dat supralapsarisch uitging van

Gods eeuwige raadsbesluiten en dat stelde dat de wedergeboorte

oniniddelhjk geschiedt, zonder het gepredikte woord. Daartegenover

zeiden de vijf stellingen dat de verlossing van de mens uit de zonde

niet van eeuwigheid maar in de tijd geschiedt. Tegenover het

supralapsarisme van Kuyper, dat in de kerken slechts geduld mocht

worden, werd gesteld dat de belijdenis alleen en onvoorwaardelijk

het hifralapsarisme als leer aannam. Met die woorden werd de

oude strijd tussen infra (waarbij de theologie inzake de val in zonde

en de verlossing niet uitgaat van Gods besluiten genomen in de

zogenaamde Vrederaad) en supra (waarbij de theologie uitgaat van

Gods besluiten genomen in de eeuwigheid, in de Vrederaad, voor

de val in zonde plaats kon vinden) opnieuw aan de orde gesteld.

Maar in plaats van een strijd of een breuk kwam er op de

synode van 1905 pacificatie. Bavinck had over de problemen in

verzoenende geest geschreven in veertig artikelen en deze

uitgegeven onder de titel Roeping en Wedergeboorte. Op de synode

gebruikte een adviescommissie met als adviseurs de hoogleraren M.

Noordtzij en H.H. Kuyper, een formule van Bavinck om de

verschillen te overbruggen. De formule, die in 1942 opnieuw van

stal werd gehaald, was afkomstig uit de brochure Opleiding en

32

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen