Dr. Abraham Kuyper en de Vrije Universiteit - pagina 21

Als ik Kuyper leermeester der kleine luyden noem, dan is hij dat vooral

als redacteur van De Heraut en De Standaard geweest. De echte kleine

luyden waren niet in staat hun kinderen naar de VU te zenden. Zij werk-

ten hard en waren dan in staat een of meer zoons naar een normaal-

school te sturen, die opleidde tot de staatsexamens, zodat zij het tot on-

derwijzer of na veel extra studie tot leraar konden brengen. Pas de twee-

de generatie kon kinderen naar de VU zenden. De studenten van de ja-

ren 1880 tot 1920 waren dan ook meestal de zonen van predikanten, van

rijke boeren, de betere middenstand en van de leiders zelf. De zonen van

Kuyper, Rutgers, Lohman en Hovy studeerden aan de VU.

Het meest kenmerkende van de kleine luyden was hun orthodoxe ge-

loof.

Geloof en wetenschap

De Reformatie van de 16e eeuw was in de Republiek der Zeven Verenig-

de Provinciën uitgelopen op een publieke kerk, de Gereformeerde Kerk

met een calvinistische signatuur. Door de Nationale Synode van Dor-

drecht werd de geloofsleer vastgesteld door de hernieuwde aanvaarding

van de Nederlandse Geloofsbelijdenis. De Heidelbergse Catechismus

werd het erkende leerboek en de Dordtse Leerregels legden het leerstuk

van de verkiezing en verwerping nader uit tegenover de Remonstranten.

Deze drie geschriften werden vooral door Kuyper en Rutgers bekend als

de 'Drie Formulieren van (kerkelijke) Enigheid'. Samen vormden ze een

veel breder uitgewerkte geloofsleer dan waarmee eeuwenlang werd vol-

staan, ook al bouwde de kerk haar katholieke kathedraal met dogmati-

sche pilaren, glas-in-lood ramen van heiligen legenden, liturgische ge-

welven, een kapellenkrans van kloosterorden en een hechte hiërarchi-

sche organisatie van steunberen en hemelbogen.

Het algemeen, ongetwijfeld christelijk geloof werd de eeuwen door bele-

den met de Apostolische Geloofsbelijdenis. Daarbij waren voor de le-

venspraktijk van belang de tien geboden uit de joodse Thora, en voor

de geloofsbeleving het 'Onze Vader', en enkele andere gebeden zoals het

'Ave Maria'. De reformatie ruimde de katholieke kathedraal op en ging

terug op de twaalf artikelen des geloofs, de tien geboden en het 'Onze

Vader'.

Maar een eeuw later waren er de drie formulieren, die door Kuyper wer-

den uitgegeven ter ondertekening door de kerkeraadsleden van de vrije

kerken. De drie door de Dordtse Synode vastgestelde geloofsgeschriften

werden met name door de Afgescheidenen en door Kuyper als de drie

formulieren van enigheid boven het historische proces van verandering

uitgeheven. Revisie was theoretisch wel mogelijk, maar practisch werd

17

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen