De Vrije Universiteit na Kuyper - pagina 284
De Vrije Universiteit van 1905 tot 1955, een halve eeuw geestesgeschiedenis van een civitas academica.
onafhankehjk volksbestaan onder ons Oranjehuis.' Hij beëindigde
zijn bespreking van de brochure met een gebed als volgt:
Macht en bevoegdheid blijven gelukkig twee. Tenslotte zal de antichrist
gêne, en de Kerk déze behouden. En daarna komt die dag van den
grooten oogst. Kom, Heere Oogster, ja, kom haastelijk, kom over het
Kanaal en over den Brennerpas, kom via Malta en Japan, ja, kom van
de einden der aarde, en breng Uw snoeimes mee, en wees genadig aan
Uw volk; het is wel bevoegd, maar slechts door U, door U alleen, om 't
eeuwig welbehagen.
Dat was een eschatologisch gebed in de typische gereformeerde
kanseltaal van die tijd, maar dat gebed had tevens een politieke
lading, die Van der Vaart Smit eruit haalde en aan de Duitsers
doorspeelde. Na dit gebed werd Schilder op 22 augustus 1940
gevangen genomen en De Reformatie werd verboden. Hij werd
verhoord, onder meer over de bedoeling van dat gebed, en daarna
zonder beschuldiging of proces te Arnhem gevangen gehouden.
Schilder was emeritus-predikant van Rotterdam-Delfshaven. De
predikant aldaar, ds. H. Knoop, bad op zondag 25 augustus voor
Schilder. De volgende dag riep Van der Vaart Smit ds. Knoop bij
zich en waarschuwde hem dat hij ook gevangengenomen zou
worden. Deze typische N.S.B.-intimidatie was een voorbode van de
latere arrestatie van ds. Knoop.
Dit detail, de eventuele arrestatie van ds. Knoop als 'een
predikant in Zuid-Holland', wekte later het vermoeden bij Schilder
dat H.H. Kuyper het verschijningsverbod van De Reformatie had
gewenst en dat hij via het verraad van Van der Vaart Smit dat doel
had bereikt. De gevangenneming van Schilder is waarschijnlijk iets
geweest, dat H.H. Kuyper in dat geval niet zou hebben gewenst.
Op 8 september 1940, na de vakantie, kwam De Heraut weer uit
met een artikel van H.H. Kuyper. De redactie vatte 'met nieuwen
moed haar taak weer op om geestehjke leiding te geven aan ons
Gereformeerde volk, waaraan vooral in deze moeihjke tijden te
meer behoefte bestaat.' H.H. Kuyper schreef: 'Voor martelaarschap
mogen we niet terugdeinzen, wanneer het om Christus' zaak gaat.
Maar het martelaarschap uitlokken mogen we niet.'
Ook Hepp nam een dergeUjke, voor het geestehjk verzet
dodelijke houding aan. Hij schreef in Credo: 'Sommigen zien in
iemand, die in hartstochtelijke taal zijn reacties uit, den sterken
278
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van donderdag 1 januari 1987
Publicaties VU-geschiedenis | 460 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van donderdag 1 januari 1987
Publicaties VU-geschiedenis | 460 Pagina's