Dr. Abraham Kuyper en de Vrije Universiteit - pagina 12

lezing van tot dusver onbekende brieven, aan een herziening toe.

De mij gegeven opdracht leidde daarom eerst naar een boek over Kuy-

per en de VU. Het onderzoek van het materiaal bracht mee dat ik mijn

kritiek op Kuyper moest formuleren, en dat houdt in dit geval ook kri-

tiek op zijn geloof in.

Zelf ben ik opgevoed in het geloof dat Kuyper in vele boeken heeft uit-

eengezet. Met een 'vrijgemaakte distantie' heb ik dat geloof zelf aange-

nomen. Met een 'wijsgerige distantie' heb ik dat geloof dieper doorge-

dacht. Mede onder invloed van de ontwikkelingen aan de Vrije Univer-

siteit ben ik tevens tot een 'wetenschappelijke distantie' gekomen. Met

die distantie, die toch ook een grote betrokkenheid inhoudt, heb ik dit

boek geschreven. Indien ik daarvoor de gelegenheid krijg wil ik probe-

ren in een vervolgdeel dat gereformeerde geloof, in verband met 'de' we-

tenschap, verder te analyseren en te bespreken, om tenslotte ook te be-

schrijven waar ik nu ben uitgekomen.

Vanuit mijn standpunt was het grootste probleem hoe ik op een verant-

woorde wijze onder woorden bracht, wat naar mijn oordeel het onechte

en religieus dubieuze was bij de man, die boven allen uitstak en die be-

halve de politieke, kerkelijke en wetenschappelijke ook de religieuze lei-

der was van een kerkelijk meelevend volksdeel. Door de diepte van reli-

gieuze kritiek, de grote verdiensten van Kuyper en de betrokkenheid van

de auteur en een deel van de lezers, voorzie ik dat dit een omstreden

boek zal worden. Ik hoop dat de lezers en recensenten zich daar niet met

een te snel oordeel vanaf zullen maken.

Vormde, zoals mij bleek, Kuyper zelf het eerste probleem dat de op-

dracht meebracht, het tweede probleem van dit boek kwam als vanzelf

voort uit de discontinuïteit in de ontwikkeling van de Vrije Universiteit.

Reeds zonder het eerste probleem te noemen, behoefde het geen verkla-

ring dat ik met Kuyper en de VU ben begonnen. Hij was zo dominerend,

dat een andere aanpak mij niet mogelijk leek. Zonder hem zou de VU

niet gesticht zijn, en hij drukte zijn stempel op de eerste eeuw van haar

bestaan.

Maar inmiddels is de VU zelf zo veranderd, dat dit boek ook een ander

uitgangspunt moest innemen dan tot dusver door de geschiedschrijvers

van de VU werd ingenomen.

Dr. J.C. Rullmann heeft met grote zorgvuldigheid veel gegevens verza-

meld en voor later bewaard. Maar hij was de bewonderende leerling van

Kuyper en van de kuyperiaanse VU.

Dr. J. Roelink heeft een meer kritisch standpunt ingenomen, toen hij

in 1955 en 1979 over de VU schreef. Maar hij moest in kort bestek zo-

veel behandelen, dat hij verschillende belangrijke vragen voor anderen

moest laten liggen.

8

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen