De Vrije Universiteit na Kuyper - pagina 292

Parool" weet te laten verschijnen', meldde P. Peerenboom, die het

artikel over Speelman in het Gedenkboek 1940-1945 van S.S.R.

schreef.

Intussen ging het leven aan de VU nog enige tijd gewoon door.

Op 20 mei 1941 sprak Colijn op de Indische Dag van het

Studentencorps van de VU. Het werd zijn laatste rede. Hij sprak

over de genade van zelfbestuur, maar vond toch dat Nederlands

Oost-Indië daar nog niet aan toe was. Hij sprak over de problemen

van de koloniale overheid in dat land, waar een door Japan gevoed

'vrij verbreid anti-Europeesch sentiment' aanwezig was. Maar God

had 'op zoo merkbare wijze' Nederland en Indië bijeengehouden in

de loop der eeuwen. 'Van dezen historisch gegroeiden en thans

door beide zijden aanvaarden toestand van onderiinge

verbondenheid moet het Nederlandsche koloniale beheer uitgaan.'

Uit deze laatste rede van Colijn bleek dat hij de Tweede

Wereldoorlog nog zag als een Westeuropese oorlog. Hij rekende

onvoldoende met het feit dat Hitlers Mein Kampf een oorlog met

Rusland centraal had gesteld, en met de mogeUjkheid dat Churchill

vol zou houden en de realiteit dat Roosevelt een confrontatie met

Japan voorbereidde. Maar wel had hij zeer juist de Anti-Revolutio-

naire Partij voor verzet gereedgemaakt door schaduw-bestuurders

aan te wijzen. CoUjn was een realist, en ging onvoldoende uit van

een geloof dat bergen verzet en vertrouwt op nog niet geziene

oplossingen.

Op 21 juni 1941 zette Colijn voor de laatste keer zijn handteke-

ning onder de notulen van de vergadering van VU-directeuren. Hij

arresteerde toen de notulen van 17 mei, negen dagen voor hij zelf

in arrest werd genomen.

Op 22 juni 1941 begon Hitler zijn aanval op Rusland. Seyss-

Inquart het uit voorzorg meteen ruim 400 communisten arresteren

en op 30 juni ongeveer 90 vooraanstaande Antirevolutionairen.

Colijn en dr. J. Donner behoorden daarbij, maar niet Jan Schouten,

die nu als voorzitter van de partij en van de VU-directeuren

optrad. De Vereeniging voor Hooger Onderwijs op Gereformeerden

Grondslag groeide flink, zodat de economische basis voor de VU

intact bleef. Ook in 1941, 1942 en 1943 werden de VU-dagen

gehouden, achtereenvolgens te 's-Gravenhage, Amsterdam en

Utrecht. Slechts in 1944 werd deze traditie onderbroken.

Uit de tijd kort nadat Cohjn werd gevangen genomen, stamt een

rapport van S.S.-maat J. Zeyl aan S.S.-Unterscharführer J. Bettink,

286

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen