Dr. Abraham Kuyper en de Vrije Universiteit - pagina 317

Bismarck; en zijn onrechtsbewerking trekt hen natuurlijk meer

aan, niet om het onrecht, maar om het groote en schijnbaar nutti-

ge. Maar daarom is onrecht nog geen recht.'

Puchinger citeerde ook uit een lange brief van Idenburg aan prof. J.

Woltjer uit 1908 over Kuyper. Uit dat drie bladzijden lange citaat neem

ik een samenvattend oordeel van Idenburg over:

'Ik bewonder de groote gaven van Kuyper, maar ik kan niet vin-

den, dat hij ze op de beste wijze gebruikt. Hij zoekt te veel succes;

hij zoekt geen wetenschap, maar gebruikt ze voor zoover hij ze ter

bereiking van een doel gebruiken kan. Daardoor is hij dikwijls

met zichzelf in tegenspraak. Zelfs op het gebied der theologie kan

men hem niet altijd als een betrouwbaren gids volgen, omdat hij

ook daar dikwijls de wetenschap stelt in den dienst van bijoogmer-

ken, om menschen of partijen, die hij noodig heeft, te winnen.'

Opmerkelijk is ook de karakterschets door zijn oudste dochter. Zij ge-

leek op haar vader, juist in dat karakter, zodat haar schets ook een spie-

geleffect had:

'Hoe ontrouw en onrecht te goeder trouw mogelijk zijn, weet, wie

soortgelijk verschijnsel waarnam onder zijn medemenschen.

Het is mogelijk, dat een mensch van puur, doch listig egocentrische

bestaanswijze, in schoone schijngestalte, door wonderen invloed en bij-

zondere bekoring zulk een macht over anderen uitoefent, dat zij niet al-

leen zijn misleidende voorstellingen gelooven en hem als held en marte-

laar vereeren, maar wie niet onder zijn invloed komt en hem doorziet,

verdenken en veroordeelen.

Zoover kan de macht van zulk een misleider gaan, dat de besten onder

hen als een keurbende Don Quichotte's te zijnen bate in het strijdperk

treden, tegen windmolens vechten, de sterkst sprekende feiten het zwij-

gen opleggen, zwart wit en wit zwart zien, en daarbij werkelijk in den

waan verkeeren, dat zij ridderlijk strijden voor een bedreigd ideaal.

Het is een verschijnsel zóó wonderlijk, dat het aan een soort betoove-

ring doet denken.'

Deze schets verstopte mej. H.S.S. Kuyper in het voorwoord van de

tweede druk van haar boek Een halfjaar in Amerika. Dat ze haar vader,

die zij de laatste jaren van zijn leven verzorgde, met de door hem ge-

vormde keurbende hiermee wilde typeren, blijkt uit het vervolg:

311

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen