Dr. Abraham Kuyper en de Vrije Universiteit - pagina 78

schap der Tweede Kamer', vroeg hij instemming met zijn politieke pro-

gram. Hij schreef Groen: 'De steller wenscht dit te vernemen, wijl het

hem aan moed tot onderneming der taak zal blijven schorten, zoolang

hij geen vast doel voor oogen heeft.'

De memorie begon ook met de wens zekerheid te krijgen, waardoor

Kuyper zelf wist wat hij wilde: 'Een optreden in de Staten-Generaal

voor iemand die geen specialiteit in eenig punt van staatsbeleid presteren

kan, is doelloos, tenzij hij een program hebbe dat tot wijziging van den

algemeenen politieken toestand strekt, waardoor hij zelf weet wat hij

wil, den parlementairen strijd tot een strijd over beginselen terug brengt

en leiding geve aan de volksopinie.'

Over ons onderwerp, als klein onderdeel van deze memorie, lezen we:

'Voor het hooger onderwijs moet van staatswege eene Rijks-

universiteit met vaste goederen gedoteerd worden, opdat ze uit-

sluitend naar de innerlijke levens wet der wetenschap zich als cor-

poratie ontwikkele. Geen aanstelling van hoogleeraren door den

Staat, alleen benoeming van Curatoren door den Koning op voor-

dragt.

Aan de vrije Universiteiten die men daarnaast mocht willen

stichten, worden ten opzichte van titels en graden dezelfde voor-

deden verzekerd, niet wat de dotatie betreft.

Alleen zoo kan er eene protestantsche Universiteit te Utrecht en

een Roomsche te 's-Hertogenbosch ontstaan, als levenscentrum

van de twee groote elementen der natie.'

In dit program kwam nog steeds de vrije protestantse universiteit voor,

ondanks Kuypers steeds geprononceerder Calvinisme. In de inleiding

van de memorie schreef hij twee punten, die deze tegenstrijdigheid ver-

klaren. Men behoorde namelijk goed te onderscheiden: 'Ie. tusschen de

orthodoxe en de heterodoxe lijn in de antecedenten van geestverwanten

en mag alleen de eerste gevolgd. 2e. tusschen datgene wat de antirevolu-

tionaire rigting in eigen boezem beoogt, en wat ze als algemeen politiek

program der natie voorhoudt. Tot het eerste kunnen alleen geestverwan-

ten medewerken.'

Hij wilde als politicus trachten een eigen doel met een grotere groep

kiezers te bereiken. Met een protestantse universiteit kon hij dus zeer

wel een calvinistische universiteit bedoelen.

Groen ging niet in op de details van het politieke program en van de

Heer kwam geen teken, waardoor Kuyper zou weten wat hij wilde. Op-

nieuw vroeg hij om adhaesie, maar Groen schreef: ' Verg niet meer dan

ik geven kan\

74

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen