Dr. Abraham Kuyper en de Vrije Universiteit - pagina 228

smart me nog het te moeten uitspreken - onze oude vriendschap

verbroken is. Die te herstellen ligt buiten onze macht; liefde kan

als gebod worden opgelegd, vriendschap niet.

Maar dit is nu eenmaal zoo. Geen vriendschap is niet hetzelfde

als vijandschap; en de houding door mij aangenomen kan licht als

een bewijs van vijandschap door u of door de wereld worden op-

gevat. Ook die bestaat bij mij niet. Gij hebt, naar mijn innige

overtuiging, mij groot onrecht aangedaan; maar het oordeel daar-

over laat ik over aan den Heere onzen God. Ik kan dat onrecht

gelaten aanvaarden, omdat God het toegelaten heeft, en over

menschen heb ik niet te oordeelen. Indien ik wist dat gij uwe daad

tegenover mij als onrecht erkendet, en gij behoefte gevoeldet aan

vergeving, zou ik u zeggen: die hebt gij reeds lang.

Ik laat dus wat voorbijgegaan is rusten; ik hoop den verderen

weg, met 's Heeren hulp, alleen te gaan, en met mijn gezin gedul-

dig te dragen wat Hij ons oplegt.

Maar ik ben bereid mijnerzijds u dezelfde achting te betoonen,

die ik gewend ben aan uwe vrienden, welke zich eveneens tegen

mij gekeerd hebben, te betoonen, opdat alle schijn van vijand-

schap worde vermeden.

Heb ik sedert het voorgevallene op Seinpost noch u de hand toe-

gereikt, noch, anders dan in onvermijdelijke noodzakelijkheid,

een woord tot u gesproken, thans zou ik begeeren dat dit anders

werd, en dat, waar de omstandigheden ons in aanraking tot elkan-

der brengen, met voorbijzien van het voorgevallene onze verhou-

ding voortaan niet verschilde van die welke in de gewone samenle-

ving gebruikelijk is.

Dat ik mijne vrijheid van spreken en oordeelen, ook in het

openbaar, wensch te behouden, eene vrijheid waarvoor ik veel heb

opgeofferd, spreekt vanzelf; dit schrijven geschiedt met het oog

niet op de politiek, maar op onze onderlinge verhouding als Chris-

tenen, al gevoel ik zeer wel, dat deze indirect ook op de politieke

verhouding eenigermate terugwerkt.

Al is het weer aanknopen van de oude vriendschapsbanden on-

mogelijk, toch wensch ik, met het oog op Hem Dien wij beiden

dienen, te teekenen de Uwe A.F. de Savornin Lohman.'

Kuyper reageerde meteen.

Voor het eerst liet Kuyper enig berouw blijken over zijn actie tegen Loh-

man. In de politiek kon het aangerichte kwaad nu enigermate worden

hersteld. Voor de VU brachten deze brieven geen verbetering, behalve

op termijn in 1905. De VU bleef in de ban van de calvinistische beginse-

222

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen