De Vrije Universiteit na Kuyper - pagina 267

Calvinistische Wijsbegeerte over Kuyper's Wetenschapsleer sprak. De

Vrije Universiteit wilde immers als schepping van Abraham Kuyper

van gemeenschappelijk religieuze beginselen uitgaan. En juist inzake

dat beginsel werd vanaf 1936 een hevige strijd gevoerd met de

begrippen 'reformatie' en 'deformatie' als parolen. De vraag naar

het religieuze grondmotief van A. Kuyper en van de VU als

gemeenschap was toen hoogst actueel.

Dooyeweerd had veel aan A. Kuyper te danken. Zijn eigen

wetsidee was ontleend aan Calvijns leer van Gods soevereiniteit en

aan Kuypers soevereiniteit in eigen kring. In zijn verzet tegen het

historisme, en met name tegen Sein und Zeit van Heidegger, had

Dooyeweerd teruggegrepen op het Archimedisch punt, dat A

Kuyper bood met zijn visie op het hart, toen hij in zijn Stone-

lectures zei:

Zal toch zulk een actie op heel ons leven zijn stempel drukken, dan

moet ze uitgaan van dat punt in ons bewustzijn, waar ons leven nog

ongedeeld bleef en nog in zijn eenheid ligt saamgevat, niet in de

gespreide stengels, maar in den wortel waarop alle stengels uitschoten.

En dat punt nu kan niet anders liggen dan in de tegenstelling tusschen

al het eindige in ons menschelijk leven en het oneindige dat er achter

ligt. Daar alleen is de gemeenschappelijke bron, van waaruit de

verschillende stroomen van ons menschelijk leven opkomen en zich

verdeelen. Persoonlijk ervaren we dan ook gedurig, hoe in het diepst

van ons gemoed, op het punt waar dit gemoed zich voor den Eeuv^ge

ontsluit, alle stralen van ons leven als in één brandpunt samenvallen, en

alleen daar die harmonie herwinnen, die ze in het leven zoo telkens en

zoo pijnlijk verliezen.

Zoals de stralen van de éne wetsorde volgens de beeldspraak van

Dooyeweerd, door het prisma van de tijd uiteenbraken in het

gamma van de wetskringen, zo vielen ze weer samen in het éne

brandpunt, volgens de beeldspraak van Kuyper. Dat brandpunt was

het diepst van ons gemoed, de wortel van ons bestaan, ofwel het

boven-tijdelijke hart.

De Wijsbegeerte der Wetsidee had voortgebouwd op deze

'schriftuurlijk-reUgieuze grond-conceptie van Kuyper's anthropologie,

waar deze laatste den religieuzen wortel van de menschelijke

existentie erkende', zei Dooyeweerd in zijn rede.

261

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen