Dr. Abraham Kuyper en de Vrije Universiteit - pagina 88

Kuyper vroeg Lohman naar zijn 'plan de bataille'. Deze gaf hem toen

een overzicht van zijn werk. Hij meldde hem zijn open opstelling tegen-

over de katholieken. De kern van zijn bedoelen vatte hij als volgt samen:

'Gij ziet dus dat ik eigenlijk niets wil, dan het volk opleiden, ten

einde langzamerhand den strijd tusschen Kamer en volk, tusschen

schijn en werkelijkheid te doen voelen.'

Eerst Groen en later Kuyper wensten dat Lohman zich beschikbaar stel-

de voor de Tweede Kamer, maar daarvoor voelde hij zelf niet veel.

Na een afwezigheid van vijftien maanden kwam Kuyper in april 1877

terug in Den Haag. Zijn eerste brief werd aan Lohman gericht:

'In het land teruggekeerd, is het mij een eerste behoefte des har-

ten, u nogmaals mijn hartelijken, broederlijken dank te bieden,

voor de beschamende wijs, waarop gij mij de genezing uit een

kruipende ziekte mogelijk hebt gemaakt. Reken levenslang op

mijn trouw en erkentelijkheid.'

Kuyper moest nu opnieuw beginnen, maar er waren jongere volgelingen

zoals Van den Bergh en Fabius, en ook oudere medewerkers waarop hij

een beroep kon doen. Hij had ideeèn over kerkherstel, over de organisa-

tie van de Anti-Revolutionaire Partij en over een vrije universiteit. Maar

concrete plannen had hij nog niet. Hij had nog steeds een zwakke ge-

zondheid en daarin zou pas een jaar later verbetering komen. Pas toen

hij weer concreet wist wat hem te doen stond, kwam zijn gezondheid te-

rug.

Het initiatief lag voorlopig bij de synode en de minister. Kuyper tastte

de mogelijkheden af, nam een afwachtende houding aan en bereidde

zich voor op nieuwe actie. Hij bedankte voor het kamerlidmaatschap en

behield alleen de functie van hoofdredacteur van De Standaard en van

voorzitter van het centraal comité, dat leiding gaf aan allerlei plaatselij-

ke anti-revolutionaire kiesverenigingen. Als predikant en als kamerlid

had hij te veel van zijn werkkracht gevraagd en had hij zijn doel niet

bereikt. Als hoofdredacteur en als voorzitter van het centraal comité be-

hield hij een grote invloed.

In het kader van de strategie, die hij in het buitenland had ontwik-

keld, nam hij in 1877 twee belangrijke besluiten.

Het eerste besluit was reeds door Groen voorbereid. Het ging om de

bezwaren tegen een vermenging van de kerkelijke strijd met zijn politie-

ke optreden. Kuyper was overgevoelig geweest toen Groen hem begin

december 1875 waarschuwde dat door een te sterk toespitsen van de ker-

84

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen