Dr. Abraham Kuyper en de Vrije Universiteit - pagina 63

rijs, dat werd ingesloten. In Versailles werd het hoofdkwartier ingericht

en daar werd 18 januari 1871 de koning van Pruisen tot duits keizer uit-

geroepen.

Het duitse keizerrijk werd een factor van betekenis in de eeuw van het

Imperialisme. De nederlandse economie groeide met de industrialisatie

van het duitse achterland. En de economie bevorderde de industriële re-

volutie die ook in Nederland op gang kwam. Binnen dit kader vond de

emancipatie plaats van de nederlandse arbeiders, de Katholieken, de Jo-

den, de Gereformeerden en ook van de nederlandse vrouw.

Groen was meer frans-gezind, maar Kuyper bleek bewondering te

koesteren voor het Duitsland van Bismarck.

Door de oorlog moesten de franse troepen uit Rome worden terugge-

roepen. Zij beveiligden de Kerkelijke Staat tegen het Italiaanse een-

heidsstreven onder koning Victor Emmanuel II. In de herfst werd Rome

door de Italianen bezet en de Paus moest zijn wereldlijke macht tijdelijk

geheel afstaan.

Een liberale motie zorgde ervoor dat Nederland de eerste staat werd,

die zijn gezant uit Rome terugriep, omdat de Kerkelijke Staat bij het ko-

ninkrijk Italië was ingelijfd. Die motie en de schoolkwestie brachten een

wending in de houding van de Katholieken met zich mee. Zij zouden de

komende jaren onder leiding van Schaepman samenwerking met de

Anti-Revolutionairen gaan zoeken.

Op woensdag 13 juli vond te Utrecht bij Kuyper thuis een bespreking

plaats met Groen en prof. De Geer over de politiek, over school en kerk

en over de polemiek met Beets en De la Saussaye. Na zijn verhuizing

naar Amsterdam en het uitkomen van De Heraut onder zijn leiding,

vroeg Kuyper om een politiek program aan De Geer en Groen. Hij had

als nieuwe hoofdredacteur van De Heraut als zinspreuk in de kop op de

titelpagina gezet: 'Voor vrije Kerk en vrije School in het vrije Neder-

land'. Hij wilde een program in algemene zin:

'Zoo de heeren politici ons daar niet in steunen wordt het voor een

predikant een volstrekte onmogelijkheid om het volk te leiden', schreef

hij.

Aanhoudend bleef hij om een program vragen, maar Groen wilde lie-

ver 'eene conferentie, een vertrouwelijke dialoog'. Hij kon een program

niet geven, want het ging om het beginsel en verder moest men de meeste

ruimte en flexibiliteit behouden. Kuyper was teleurgesteld, want hij had

behoefte aan zekerheid.

'Zullen wij, dominés, iets doen aan de journalistiek dan moeten de

H.H. staatslieden ons de materie gereedmaken. En nu bekruipt mij, laat

mij het u open zeggen, zoo vaak de vrees, dat, moeten we u eens missen,

alle vaste lijn ons ontbreken zal, zoo gij er niet toe komen kunt een tast-

59

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen