De Vrije Universiteit na Kuyper - pagina 313

nieuwe deputaten benoemen. Ook ging het over de verplichte

arbeidsdienst, de pers en het Udmaatschap van vakorganisaties in

N.S.B.-handen, zaken die met de bezetting samenhingen en waarin

het moderamen samen met de synode een uitweg zocht. De

ideologische bedreiging nam toe en de predikanten kwamen onder

toenemende druk te staan.

Op de laatste avondvergadering van de synode, woensdag 17

december, stelde de voorzitter de vraag naar de behandeling der

meningsverschillen in een besloten vergadering aan de orde. Omdat

het hier om een belangrijk punt in de ontwikkeling gaat, ga ik er

wat uitvoeriger op in.

Van Es, voorzitter van commissie I, stelde voor de meningsge-

schillen in april of mei 1942 te behandelen. Ds. D. Scheele van

Assen wilde dat onderwerp niet behandelen, zolang prof. Schilder

als beschuldigde partij niet mocht pubhceren. Zijn voorstel werd

met 20 stemmen voor en 28 tegen verworpen. Ds. P.C. de Bruyn

van Nieuwendijk wilde de zaak aan de synode 1942 overdragen.

Nadat het voorstel Van Es was aangenomen, deelde Schilder mee

dat hij daarmee niet kon instemmen. De volgende dag schreef hij

aan Vollenhoven:

Amice, 18 Dec. '41.

Deze brief wordt in de trein geschreven; vandaar 't zeer onduidelijke

schrift.

Gisteravond is de vraag besproken: wanneer komen de "leergeschillen" aan

de orde? Grosheide en Aalders die verleden week ontbraken, waren

ditmaal present, en hebben mèt van Es en Hepp hun uiterste best gedaan.

Van Es was bepaald onsmakelijk, en den Hartogh heeft weer hevig over

de gevaren der nieuwe richting geklaagd: jeugdbenden, mannenbond,

verkeerd geleid de laatste, in perikelen de eerste. Verleden week heeft

Ridderbos in de commissie (I) (door Van Es opzettelijk bij elkaar

geroepen) verklaard dat hij mijn bezwaar wel niet deelde maar er toch,

waar 't me blijkbaar "erg hoog zat" voor opzij wilde gaan. Dat gaf moed.

Later blijkt hij van Es geschreven te hebben, dat hij wel aannemen moest,

dat deze aangelegenheid meer dan 2 dagen in beslag zou nemen, dat hij

zóó lang niet kon vergaderen in de gegeven omstandigheden en dus niet

kon meedoen, hangende de status quo. Dat was wel zeer aperte

hulpverleening, ook al neem ik aan, dat ze misschien niet zoo bedoeld

was. Van Es heeft dien brief, dien hij aan zich "persoonlijk" geschreven

noemde, niet meegenomen, ook niet de commissie daarvan kennis gegeven

- we hoorden 't eerst, toen hij 't woord nam. Had hij te voren de

commissie voor die zaak samengeroepen, dan zou de commissie allicht

307

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen