De Vrije Universiteit na Kuyper - pagina 269

wetenschappelijken arbeid. Waarop komt dit neer? Dat Kuyper

wordt doorgezaagd. Wel niet in twee gelijke helften. De

reformatorische helft blijft de grootste, maar de kleinste helft is

toch niet minder dan als heidensch-humanistisch te kwalificeren.'

Hepp zelf wilde Abraham Kuyper canoniseren. Hij wilde

zodanige druk uitoefenen dat zijn tegenstanders 'van hun critiek

terugkomen en zich met ons om Kuyper, Bavinck, Calvijn en andere

voorgangers zullen scharen. Rond Kuyper ons scharen! Daarin hgt

het behoud van 's Heeren zaak in ons land.'

Wat Hepp nu precies van A. Kuyper wilde canoniseren, werd

niet duidelijk. Toch niet zijn uitspraak over het hart, waar Dooye-

weerd zich graag op beriep! Het meest opvallend was dat hij de

heerschappij van de dogmatiek wenste te vestigen. Om die heer-

schappij af te schermen tegen het gelovige bijbelgebruik, verdedigde

zijn Zuidafrikaanse leerling B.J. de Klerk in 1937 de dissertatie

over Vorme en karakter van die biblisisme. Om de aanval van de

wijsbegeerte af te slaan, verdedigde een andere promovendus uit

Zuid-Afrika, F.J.M. Potgieter, in 1939 het proefschrift: Die

verhouding tussen die Teologie en die Filosofie bij Calvijn. Daarin

werd met name op Dooyeweerd kritiek uitgeoefend.

Potgieter bleek een echte leerUng van Hepp in uitspraken zoals:

'Die beoefenaar van die nie-teologiese wetenschap wat niet geskool

is in vakke soos die teorie van die tekskritiek, die hermeneutik en

die eksegese nie, moet nootwendig in amateurisme verval, as hy die

Schrifondersoek, uit watter aspek ook al, nie aan die teoloog

oerlaat nie.'

De theoloog met zijn theologische kennis verkreeg hier het

laatste woord, en niet het gelovige, meelevende kerkhd. Dat was

het pendant van de kerkrechtehjke overheersing van de theologie

over de synode en de synode over de kerken. Potgieter veroor-

deelde Dooyeweerd, die naar wijsgerige uitgangspunten van de

theologie vroeg. Potgieter nam de uitspraak van H.H. Kuyper over:

'de profane wetenschappen kunnen niet buiten de Theologie, omdat

zij de vera notitia Dei missen, en deze aan de Theologie moeten

ontlenen.' Hij wenste een bekwame professor theologicus als

keurmeester, dus iemand als Hepp.

Maar met de onderscheiding van de heiUge theologie en de

profane wetenschappen, werd ook een uitgangspunt van A. Kuyper

bestreden. Potgieter bestreed het uitgangspunt van Dooyeweerd, dat

hij aan A. Kuyper ontleende: 'het herboren hart, als religieuze

263

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen