Dr. Abraham Kuyper en de Vrije Universiteit - pagina 177

onder de tekst uit psalm 119, die exclusief die éne gedachte varieert van

'Uw Woord is een lamp voor mijn voet', de ontkenning daarvan: 'het

Woord alleen niet genoeg'.

Volgens psalm 119 is Gods Woord het levenslicht, zelfs in de nacht

is het een lamp. Maar volgens Kuyper werd die lamp een kunstlicht, en

hij schreef over tweeërlei licht. Hij legde in zijn tekst zijn onmiddellijke

wedergeboortebegrip:

'Ook in de geestelijke wereld, die voor ons, zondaren, in zoo die-

pen nacht gehuld ligt, gaf Gods genade ons tweeërlei licht. Het éé-

ne rechtstreeks en onmiddellijk door zijnen Heiligen Geest; en het

andere niet onmiddellijk, maar als kunstlicht door menschenhand

ontstoken, in het Woord.'

Toen Gunning hem in 1885 in zijn brochure over 'De Heelen en de Hal-

ven', aansprak op zijn bijbelgebruik, eiste Kuyper 'de onbeperkte vrij-

heid tot dit rechtmatig gebruik der Schriftuur' op. Hij wenste 'namelijk

een diepe waarheid, in de Schrift ons in een bepaald verband voorge-

legd, uit dat verband los te maken, aan te wenden in haar algemeenere

strekking, en als zoodanig op de ons omringende verhoudingen over te

dragen.'

Op die wijze kon hij de bijbel overal bij halen zonder nauwkeurige

exegese. Met dit machtswoord verzekerde hij voor zichzelf een vrijheid

der exegese die meer dan eens leidde tot een exegese, die strijdig was met

de tekst van de bijbel.

De bijbel was bij Kuyper de goddelijk geïnspireerde Heilige Schrift,

maar daar bovenuit ging de onmiddellijke werking tussen geesten onder-

ling en tussen Gods Geest en de geest van de mens. Vergeleken bij dat

inwendige licht was de bijbel maar een 'kunstlicht'.

Om dit te kunnen begrijpen, is inzicht in zijn theologische antropolo-

gie nodig.

Een beknopt theologisch overzicht van Kuypers inzichten kan niet ge-

mist worden. We geven niet alleen een geschiedverhaal, maar gaan ook

in op de problemen van geloof en wetenschap. En Kuyper betekende

veel voor de mensen in die tijd, door het vele dat hij over theologische

zaken schreef. De theologische samenvattingen in dit, en in het hoofd-

stuk over Kuypers wereldbeschouwing, kunnen niet gemist worden om

Kuyper en ook om de Vrije Universiteit te begrijpen.

Om te weten hoe Kuyper over de mens dacht, moeten we van God uit-

gaan als Vader, Zoon en Heilige Geest. God de Vader schiep, maar bleef

buiten het schepsel. God de Zoon werd mens, dat wilde bij Kuyper zeg-

gen, hij nam de menselijke natuur aan die niet persoonlijk was. Omdat

171

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen