De Vrije Universiteit na Kuyper - pagina 111

6. Het ontstaan van de calvinistische

wijsbegeerte

Bij de dood van Kuyper en Bavinck ontbrak nog een eigen wijsbe-

geerte aan de Vrije Universiteit, die op grond van de gerefor-

meerde beginselen een geestelijke gemeenschap wilde zijn. Na de

publikatie van zijn Encyclopaedic had Kuyper dat gebrek nog eens

aangegeven:

Wat het Calvinisme ook in onze dagen te doen heeft, is, om zich weer

aan het hoofd van het Protestantisme te stellen, en om weer een uit den

wortel van het Protestantisme opgebouwde levens- en wereldbeschouwing

tegenover de wijsbegeerte onzer eeuw, en ten deels tegenover Rome te

stellen. Wat daartoe van ons uit moet gaan is een echte, degelijk

Calvinistische Theologie; een gezonde Calvinistische opvatting van het

sociale leven; een aan Gods Woord ontleende denk- en

rechtsbeschouwing, om zoo ten slotte te geraken tot die Christelijke

wijsbegeerte, die reeds Calvijn inriep, en die alleen machtig zal blijken

om, uit één beginsel afgeleid en volledig, een stel van Christelijke

gedachten over alle zijn en over alle denken te plaatsen tegenover wat

Paulus brandmerkte als de wijsheid dezer wereld.

Op die oproep had Anema wel gereageerd, maar hij had als

hoogleraar zijn Kuyperiaans jeugdprogramma niet waar gemaakt.

Ook Bavinck had met zijn Wijsbegeerte der Openbaring (1908) niet

de bedoelde wijsbegeerte geschreven. In 1918 sprak prof. A.G.

Honig nog op een VU-dag over de behoefte aan 'eene

bevredigende wereld-en levensbeschouwing.' De tijd was daar rijp

voor, want God had 'ons' Kuyper, Woltjer, Bavinck en Geesink

gegeven. Maar ook zijn eigen ontwerp van een 'philosophie van het

Calvinisme' gaf meer een traditioneel schema dan een eigen

inspirerende levens- en wereldbeschouwing.

Enkele jaren vóór Dooyeweerd waagde VoUenhoven reeds een

poging om een eigen calvinistische wijsbegeerte te ontwikkelen. Hij

werd geïnspireerd door J. Woltjer, Geesink, Bavinck en door het

Pro-Rege-motief van Kuyper. Om te beginnen nam VoUenhoven

zich voor de natuurfilosofie kritisch te bestuderen. In zijn dissertatie

beperkte hij zijn stof tot de wiskunde, maar ook de natuurkundige

vraagstukken die Lorentz en Einstein boeiden, had hij grondig

bestudeerd.

107

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen