De Vrije Universiteit na Kuyper - pagina 347

IV. EEN NIEUWE GEEST

BREEKT BAAN 1945-1955

18. De VU als Civitas Academica

De VU vierde de bevrijding van Nederland, opende meteen haar

deuren en herdacht daarna eerst haar doden. Koksma sprak op 20

juni 1945 een herdenkingsrede uit bij de hervatting van de lessen in

de Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen. Als rector

heropende Oranje op 25 juni de Vrije Universiteit en hij herdacht

de doden voor de gehele universiteit. Op die dag sprak Waterink

over de gevallen dertien leden en de dood van twee ereleden van

het studentencorps. En bij de overdracht van het rectoraat op 19

september hield Oranje een indrukwekkende rede, waarin hij

uitvoerig de doden, en met name de slachtoffers van de Duitse

terreur, herdacht. Toen werd ook de VU-dag en de bijbehorende

jaarvergadering gehouden, waar Koksma opnieuw over de verliezen

in de oorlog sprak.

De rectorale oratie van Oranje was meer dan een

herdenkingsrede. Hij gaf ook kritiek en wees op de toekomst. Hij

had altijd een zwakke gezondheid gehad en het rectoraat van een

gesloten VU had veel van zijn krachten geëist. Kort na zijn

uitzonderlijke rede moest hij in het ziekenhuis worden opgenomen

en in april 1946 overleed hij.

Toen Oranje zijn rede hield, zat zijn promotor en ambtsvoor-

ganger P.S. Gerbrandy in de zaal. Oranje zei: 'Gode zij dank

hebben wij in den oorlog een Minister President gekregen, die ons

niet aan de bezetters heeft overgegeven, die met groote kracht het

verzet heeft gepredikt, die ook heeft begrepen en gezegd, waarom

het eigenlijk in dezen oorlog ging.'

Na de rede bracht Gerbrandy met enkele kernachtige woorden,

en met zijn typische stem die de radio-luisteraars van de verboden

zender 'Radio Oranje' goed kenden, hulde aan de scheidende

rector als de voorzitter van het professoren-verzet in Nederland, en

aan de optredende rector Coops als verzetsleider vanaf het eerste

begin.

341

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen